رمان ترکی در جستجوی آرامش

رمان در جستجوی آرامش ترجمه ای است از کتاب Huzur  نوشته Ahmet Hamdi Tanpınar. این کتاب داستان مردی است که در بحبوحه جنگ جهانی بدنبال آرامشی است که دست یافتن به آن ناممکن به نظر می رسد.

این کتاب در فاصله ۲۲ فوریه ۱۹۴۸ تا ۲ ژوئن ۱۹۴۸ توسط روزنامه جمهوریت منتشر شد. یکسال بعد در سال ۱۹۴۹ در یک جلد به صورت کتاب منتشر شد. این کتاب به زبان فارسی با عنوان در جستجوی آرامش ترجمه و منتشر شده است.

درباره نویسنده رمان ترکی در جستجوی آرامش:

احمد حمدی تانپینار (متولد ۲۳ ژوئن ۱۹۰۱، استانبول –  فوت ۲۴ ژانویه ۱۹۶۲، استانبول) شاعر، رمان‌نویس، مقاله‌نویس، تاریخ‌دان ادبی، سیاستمدار و دانشگاهی ترک است.

وی یکی از اولین معلمان نسل جمهوری خواه است. تانپینار با شعر «زمان در بورسا» در میان خوانندگان کتاب های ادبی ترکیه شناخته شده است. برخی از خوانندگان ایرانی وی را محمود دولت آبادی ترکیه دانسته اند.

بسیاری از آثار احمد حمدی تانپینار که در زمان حیاتش نتوانست آنها را منتشر کند، در سالهای پس از مرگ یکی یکی منتشر شدند. با افزایش علاقه به تانپینار پس از دهه 1970، آثار و مقالات زیادی در مورد زندگی، خاطرات، شخصیت، مضامین و ایده های اصلی او در آثارش نوشته شده است.

در حوزه ادبیات پایان نامه های دانشگاهی زیادی نیز درباره او و آثارش در ترکیه تهیه شده است.  او در سبک های بی شماری همچون شعر، داستان، رمان، مقاله، مقاله تاریخی ادبی و … آثار به جا گذاشته است. برخی از مهمترین رمان های او عبارتند از:

آهنگ ماهور – ۱۹۴۴

صلح – 1942

آرامش – ۱۹۴۹

آنان که خارج از گود می‌ایستند – ۱۹۵۰

بنیاد تنظیم زمان – 1962

خارج از صحنه- 1973

زن در ماه- 1987

نگاه کلی به محتوای رمان

رویدادهای این رمان در یک روز زیبای آگوست در استانبول 1939  آغاز و با آغاز جنگ جهانی دوم در اول سپتامبر به پایان می رسد. احسان، نوران، ممتاز و سوآت چهار شخصیت اصلی این رمان هستند.

در رمان ترکی در جستجوی آرامش، از گیر افتادن و فشارهای ترکیه جمهوری خواه میان شرق و غرب سخن به میان آمده است. وضعیت افرادی توصیف می شود که در این وضعیت دچار آسیب و رنج شدند.

خلاصه رمان ترکی در جستجوی آرامش: داستان عشق ممتاز به نوران

عشق ممتاز و سوات به نوران محور داستان است. ممتاز و نوران عاشق یکدیگر هستند و قصد ازدواج دارند. سوآت که در ناامیدی فرو می رود، با حلق آویز کردن خود، خودکشی می کند. دنیای درون ممتاز بر اثر این مصیبت، ویران می شود.

در حالی که ممتاز در بازار کتابفروشان بیازیت استانبول، مغازه‌های فرسوده، بازارهای کثیف، محله‌های ماهیگیران و کافه‌های روستایی در محله چکمجه سرگردان است، تبدیل به یک وقایع نگار استانبول می‌شود. به تصویری از گوشه‌هایی در استانبول که زمان‌های قدیمی در آن یخ زده و انباشته شده‌اند. در قسمت های بعدی رمان به تنگه بسفر می گذریم، به خانه ای ثروتمند، انگار به دنیایی دیگر. ممتاز وارد محل مدرنی شده است که از هر جهت می درخشید. اما بر اثر اتفاقاتی که توسط مردم ساکن در این محله ایجاد می‌شد، به تدریج شخصیت ممتاز فرو می‌ریزد. او از مرزی عبور کرده است که نباید از آن عبور می کرد!

مانند هر تجربه جدید، برای او شخصی و اولین است. ممتاز در کشتی آدا که سوار آن بود به نوران برخورد کرد و با خود گفت: این زن ثروتمند، به تمام معنا مرفه، به مانند یک مزرعه از او غفلت شده است. اما در نهایت ممتاز متوجه شد که با احساس حقارت در حال فرار است. این حس سبب شد تا ممتاز بدنبال خود باشد. او با گذر از کوچه پس کوچه های کودکی بی رحمانه، خود را به آغوش سخنان احسان انداخت. تلاش کرد تا عواطف خود را با کسی که زمینه های فکری او را تقویت کرده است، بسازد.

رمان ترکی در جستجوی آرامش؛ بخش بندی کتاب

کتاب شامل چهار فصل است که به نام چهار قهرمان داستان احسان، نوران، سوات و ممتاز نامگذاری شده است. با این حال شخصیت اصلی رمان، ممتاز است.

نویسنده سه شخصیت دیگر را در رابطه با ممتاز به ما معرفی می کند. در رمان ترکی آرامش، فضا به لحاظ بازنمایی ارزش های شرقی-غربی معنا پیدا می کند و شهر به دو قسمت تقسیم می شود. مردم محله های سمت شرق استانبول، محله هایی که ارزش ها، سنت ها و آداب و رسوم عثمانی-اسلامی را حفظ کرده اند.

سمت بی اوغلو نیمه غربی شده دیگر شهر. عمارت و آپارتمانها در این بخش به عنوان یک اقامتگاه، نماد مخالفت با شرق و غرب است. در میان نویسندگان، تانپینار با دی انتقادی به مناطق مختلف استانبول نگریسته و به مسائل شرق و غرب و مشکل هویت می پردازد.

ممتاز نماینده نسل آشفته دوره جمهوری پس از عثمانی

ممتاز در این رمان، نماینده نسلی آشفته در ترکیه نوین است. او به همراه معشوقش نوران در ترس وقوع جنگ جهانی دوم است و هر لحظه با دوراهی‌هایی فراوان روبه‌رو می‌شود. ممتاز در فرهنگ پس از جمهوری‌خواهی دچار دوراهی‌های طرد یا پذیرش است. او یک استانبولی است که به دنبال راه حلی برای مشکل هستی با خطوط اصلی آن است.

برای خواننده بسیار آسان است که با شخصیت ممتاز و نوران در این رمان هم ذات پنداری کند. با وجود اینکه نزدیک به 80 سال از نگارش آن می گذرد، غلبه بر مشکلات اجتماعی مشابه در جمهوری ترکیه تقریبا غیرممکن است. با توجه به اینکه نسل های جدید ترکیه که نه شرق و نه غرب را می شناسند به جامعه اضافه شده اند. موضوعیت این کتاب هنوز هم تازه است، پیام ها و پیگیری های آن همچنان جاری است.

رمان ترکی در جستجوی آرامش؛ نوران معشوقه ممتاز

نوران زن جوانی بیوه ای است که در منطقه تنگه بسفر لستانبول متولد و بزرگ شده است. او یک ازدواج را گذرانده و یک فرزند دارد. نوران ممتاز را دوست دارد اما تحت فشار اجتماعی و شایعات قرار گرفته است. بدیهی است که او تاثیر مثبتی در جمهوری جدید ترکیه ندارد. در نتیجه بار دیگر در مقابل جامعه، شکست خورده و عشق خود را از دست می دهد. در نهایت نوران از ازدواج با ممتاز منصرف می شود.

سوآت بازنده اصلی رمان

می توان گفت سوآت، قهرمان مخفی رمان در جستجوی آرامش است. سوآت بازنده ای است که معلوم نیست فرشته است یا شیطان. اگر به سرنخ هایی که در کتاب آمده است بنگریم، به راحتی استدلال می کنیم که او شیطان است. سوآت بازنده به خوبی نماد نسل های تلف شده دوران پس از جمهوری است.

استعاره سوات کابوس همه در ترکیه است. جایی که هیچ کس به جز کارمندان دولتی از امنیت شغلی برخوردار نیستند. تحصیلات دانشگاهی تقریباً به طور کامل ناکارآمد است. دولت نمی تواند برای دانشجویان و کسانی که نمی توانند تحصیل کنند، اشتغال ایجاد کند. سوآت و ممتاز هر دو عاشق نوران هستند.

سوآت در نهایت به خاطر چیزی که نتوانسته به آن دست یابد خودکشی کرد. نه تنها کسانی که کتاب را می خوانند با این خودکشی بسیار خوشحال می شوند، بلکه با موفقیت کتاب توضیح می دهد که پایان افرادی که در رنج از هستی و خلقت هستند، ناامیدی است. در این اثر به نمادهای بسیاری اشاره شده است.

رمان ترکی در جستجوی آرامش؛ ترسیم پرتره از استانبول 1939 و داستان افراد بی قرار بدنبال آرامش

در پایان باید گفت که رمان در جستجوی آرامش، داستان افراد بی قراری است که هر کدام آرامش خود را از دست داده اند. به نظر می رسد که هنوز هم این رمان، روشن ترین آیینه جامعه با مشکلات تغییرناپذیر مردم محل خود است.

این رمان بسیار زیبا، استانبول 1939 را در پس زمینه خود معرفی می کند. از این نظر، یکی از رمان هایی است که زیباترین پرتره استانبول 1939 را ترسیم کرده است.

پس از مرگ سوآت، اعلامیه آغاز جنگ جهانی شنیده می شود. با این حال ممتاز اهمیتی نمی دهد. چرا که آرامش او خیلی قبل تر از دست رفته است.