اگر یک نفر در دنیا باشد که از اهمیت آموزش مسئولیت‌پذیری مالی و آموزش مسائل مالی به کودکان آگاه باشد، آن شخص وارن بافت است. این سرمایه‌گذار افسانه‌ای قبل از آن‌که مدیرعامل برکشایر هاتاوی شود، یک مشت کسب و کار کوچک را راه‌اندازی کرده است – از همان سن شش سالگی که یک بسته نوشابه را به قیمت ۲۵ سنت خرید و هرکدام را پنج سنت به فروش رساند. او همچنین خانه به خانه میگشت و مجله و آدامس می‌فروخت.

بافت در مصاحبه‌ای که سال ۲۰۱۳ با سی‌ان‌بی‌سی داشت اظهار کرد: “پدرم بزرگ‌ترین منبع الهام من بود. چیزی که در آن سن کم یاد گرفتم این بود که از همان ابتدا عادت‌های درستی داشته باشم. پس‌انداز کردن مهم‌ترین درسی بود که پدرم به من یاد داد”.

وقتی از این میلیونر خودساخته سوال شد که به نظرش بزرگ‌ترین اشتباه والدین در آموختن مسائل مالی به کودکان‌شان چیست، جواب داد: “گاهی والدین صبر می‌کنند فرزندانشان به سن نوجوانی برسند و بعد درباره مدیریت پول با آن‌ها صحبت می‌کنند – در حالی که می‌توانستند قبل از دوران مکتب (تحصیل) این کار را شروع کنند”.

زمان یک عامل مهم است

بله، درست شنیدید. قبل از دوران مکتب (تحصیل). در تایید نکته موردنظر بافت، محققان متوجه شده‌اند که ۸۰٪ رشد مغز ما تا ۳ سالگی اتفاق می‌افتد.

مطالعه‌ای در دانشگاه کمبریج دریافته است که کودکان قادرند مفاهیم ابتدایی در رابطه با پول را بین سن ۳ تا ۴ سالگی درک کنند. و معمولاً تا ۷ سالگی، مفاهیم مرتبط با رفتارهای مالی آتی در آن‌ها شکل گرفته است.

باقت اذعان می‌کند: “بیشتر والدین می‌دانند یاد دادن مسائل مالی به کودکان و نحوه مدیریت درست آن چقدر اهمیت دارد. اما بین دانستن و عمل کردن تفاوت زیادی هست”.

براساس یک نظرسنجی که سال ۲۰۱۸ انجام شده است و در آن پاسخ‌های ۱۰۱۴ پدر و مادر (والدین کودکان بین ۸ تا ۱۴ سال) و بیش از ۱۰۰۰ جوان (بین ۱۸ تا ۲۴ سال) جمع‌آوری شده است، تنها ۴٪ از والدین گفتند صحبت درباره مسائل مالی با فرزندانشان را قبل از ۵ سالگی شروع کرده‌اند.

سی درصد از والدین یاد دادن مسائل مالی به کودکان را از ۱۵ سالگی به بعد آغاز کردند و ۱۴٪ نیز گفتند که هرگز در این باره صحبت نکرده‌اند.

مطلب مرتبط: ۱۲ قانون پس انداز پول که ثروتمندان دنبال می کنند

آموزش مسائل مالی به کودکان؛ درس‌هایی که بافت به فرزندان خود یاد داد

در سال ۲۰۱۱، بافت به تولید یک مجموعه انیمیشنی برای کودکان به نام “باشگاه میلیونرهای سری” کمک کرد که در آن خودش به عنوان استاد نقش‌آفرینی می‌کند و به تعدادی دانش‌آموز درس‌هایی می‌دهد.

این مجموعه ۲۶ قسمت دارد و هرکدام به یک درس مالی می‌پردازد، مانند اینکه کارت اعتباری چطور کار می‌کند یا اینکه چرا ثبت کردن جایی که پولتان را می‌گذارید مهم است.

بافت به سی‌ان‌بی سی گفت: “من به درس‌هایی را که در باشگاه میلیونرهای سری آموزش می‌دهم به سه فرزند خودم نیز یاد داده‌ام. آن‌ها درس‌های ساده‌ای برای زندگی و کسب و کار هستند”.

در ادامه به چند درس از این مجموعه انیمیشنی و نکاتی می‌پردازیم که بافت برای آموزش آن‌ها به کودکان ارائه می‌دهد:

۱. چطور تفکر انعطاف‌پذیر داشته باشیم

هدف این درس آن است که کودکتان را تشویق کنید به خاطر شکست خوردن در بار اول تسلیم نشود. توانایی تفکر خلاق و خارج از چارچوب در آینده و هنگام مواجهه با چالش‌های مالی آتی بسیار مفید ظاهر خواهد شد:

ایده‌های فعالیت:

– همراه کودکتان به یک موزه هنر بروید و درباره سبک‌های مختلف هر نقاشی صحبت کنید. بعد از او دعوت کنید چیزی من در آوردی بکشد. او را وادار کنید از ابزارهای مختلف – علاوه بر قلم‌موهای گوناگون – که می‌تواند استفاده کند (مانند اسفنج‌ها، پدهای پنبه‌ای، انگشتان دست) به صورت خلاقانه بهره ببرد.

– با به چالش کشیدن کودکتان برای پیدا کردن استفاده‌های جدید برای وسایل دورریختنی خانه آن‌ها را به چیز ارزشمندی تبدیل کنید (مثلا یک جعبه غلات صبحانه خالی را می‌توانید به یک نگهدارنده مجلات تبدیل کنید). با این کار همزمان تفکر انتقادی، پس‌انداز کردن و کمک به محیط زیست را به کودکتان یاد می‌دهید.

۲. چطور پس‌انداز کردن را شروع کنیم

همانطور که بن فرانکلین گفته است، “هر یک پنی پس‌انداز یک پنی درآمد است”. برای آن‌که به کودکتان کمک کنید پول خود را مدیریت کند و در آموختن مسائل مالی به کودکان موفق باشید،‌ مهم است که تفاوت بین خواسته‌ها و نیازها را به آن‌ها یاد بدهید.

ایده‌های فعالیت:

– به هرکدام از فرزندانتان دو شیشه خالی بدهید: یکی برای پس‌اندازها و دیگری برای مخارج. هروقت پولی دریافت می‌کنند (مانند عیدی، پول توجیبی، یا برای به گردش بردن سنگ همسایه)، با او در این مورد صحبت کنید که دوست دارد پولشان را چطور بین پس‌اندازها و مخارج تقسیم کند.

– از او بخواهید یک فهرست یا کلاژ از عکس‌های مجلات درست کند و ۵ یا ۱۰ چیزی را که دوست دارد بخرد در آن بگنجاند. بعد با هم یک به یک موارد را بررسی کنید و مشخص کنید کدام یک خواسته و کدام یک نیاز است (مثلا، اسباب‌بازی جدید یک خواسته است، در حالی که کوله‌پشتی جدید یک نیاز به حساب می‌آید).

مطلب مرتبط: ۱۰ نشانه اضطراب در کودکان که غالب والدین نمی بینند

۳. چطور بین قیمت و ارزش تفاوت قائل شویم

 همه ما عذاب وجدان داریم که برای یک برند معروف و باحال کفش یا وسیله الکتریکی مبلغ بیشتری پرداخته‌ایم در حالی که می‌توانستیم کالای مشابهی را با همان کیفیت و قیمت پایین‌تری تهیه کنیم.

ایده پشت این درس آن است که به کودکتان کمک کنید متوجه شیوه‌های متفاوتی شوند که تبلیغات ما را به خرید خدمات و محصولاتشان ترغیب می‌کنند و اینکه یاد بگیرند چه چیزی ارزش قیمتش را دارد و چه چیزی ارزش ندارد.

ایده‌های فعالیت:

– فهرستی از اقلام موردنیاز خود را برای خرید از سوپرمارکت تهیه کنید و بعد تراکت‌های تبلیغاتی، روزنامه‌ها، و وبسایت‌ها را با کودکتان چک کنید و دنبال اقلامی بگردید که ممکن است تخفیف خورده شده باشند. قیمت این اقلام را مقایسه کنید و ببینید کدام فروشگاه بهترین قیمت را برای یک محصول خاص ارائه داده است.

– یک مجله بردارید و با کودکتان تبلیغی را برای ارزیابی انتخاب کنید. از او بپرسید: چه چیزی می‌فروشد: این تبلیغ سعی دارد چه پیامی را منتقل کند؟ چه چیزی در آن تبلیغ توجهش را جلب می‌کند؟ آن تبلیغ باعث می‌شود چه احساسی داشته باشند؟ چطور می‌خواهد او را مجاب کند آن محصول را بخرد؟

مطلب مرتبط: نشانه های هوش بالا در کودکان؛ ۱۰ نشانه که فرزندتان فوق العاده باهوش است

۴. آموزش مسائل مالی به کودکان؛ چطور تصمیمات خوبی بگیریم

کلید تصمیمات خوب و هوشمندانه این است که فکر کنید انتخاب‌های متفاوت چطور می‌توانند نتایج آینده را تحت تاثیر قرار دهند.

ایده‌های فعالیت:

بافت توصیه می‌کند الگوی مهارت‌های تصمیم‌گیری خوب باشید و درباره تصمیماتی که می‌گیرید و اثرات دومینو مانند آن با کودکتان صحبت کنید. برای مثال: می‌خواهیم یک تلویزیون جدید بگیریم، اما کولر ما شکسته و باید برای تعمیر آن کمی پس‌انداز کنیم. اگر این کار را نکنیم تابستان خانه خیلی گرم می‌شود. به محض تعمیر کولر فکر کنم بتوانیم به خرید یک تلویزیون جدید فکر کنیم.

– کودکتان را عادت دهید در مورد نحوه پس‌انداز پول تصمیمات خوبی بگیرد. شاید بخواهد یک دی‌وی‌دی بخرد. از آن‌ها بپرسید آیا واقعا به آن دی‌وی‌دی نیاز دارند یا می‌توانند کرایه‌اش کنند.

هیچ وقت خیلی زود نیست

 نهادینه کردن عادت‌های مالی خوب در کودکان یکی از مهم‌ترین کارهایی است که می‌توانید برای تضمین آینده موفق آن‌ها انجام دهید. بافت می‌گوید هیچ وقت خیلی زود نیست. چه یاد دادن ارزش یک دلار باشد و چه تفاوت بین خواسته‌ها و نیازها یا ارزش پس‌انداز کردن – یک کودک در سن پایین با تمام این مفاهیم رو به رو می‌شود پس بهتر است به او کمک کنید آن‌ها را بفهمد.