مسوولان ریاست انستیتوت تحقیقات زراعتی وزارت زارعت، آبیاری و مالداری افغانستان، ششمین کنفرانس ملی محققان گندم و جو را در کابل برگزار کرده‌اند.

مقام‌های وزارت زراعت افغانستان هدف از برگزاری این کنفرانس را گفت‌وگو روی استراتژی 5 ساله ملی گندم و چالش‌هایی که فرا راه تولیدات این محصول زراعتی قرار دارد، عنوان می‌کنند. مقام‌های این وزارت می‌گویند که آنان در نظر دارند تا در سال جاری خورشیدی، 12نوعِ جدید گندم و جو را به کشاورزان این کشور معرفی کنند.

لطف‌الله راشد، سخن‌گوی وزارت زراعت افغانستان به خبرنامه گفت که این وزارت در سال گذشته‌ی خورشیدی، استراتژی ملی 5 ساله گندم را آماده کرده است که بر اساس آن افغانستان تا پنج سال آینده، از لحاظ تولید گندم به خودکفایی خواهد رسید.

به گفته‌ی آقای راشد، استفاده موثر از آب، توزیع بذرهای اصلاح شده‌ی برای کشاورزان، توزیع کودهای شیمیایی، مدیریت و استفاده موثر از آب و مبارزه با آفات طبیعی از جمله اولویت‌هایی است که در این استراتژی در نظر گرفته شده است.

afghanistan-wheat6
اسدالله ضمیر، وزیر زراعت، آبیاری و مالداری افغانستان

براساس آمارهای وزارت زراعت افغانستان، این کشور سالانه در حدود 6 میلیون تُن گندم نیاز دارد که نزدیک به 4.5 میلیون تن آن در داخل تولید می‌شود و باقی آن از کشورهای دیگر وارد می‌شود.

در افغانستان حدود 80 درصد گندم از زمین‌های آب‌یاری شده بدست می‌آید و 20 درصد دیگر آن به‌ صورت للمی(دیمی) کشت می‌شود. با این وجود، مقدار بذرپاشی در زمین‌های آبی حدود 110 تا 175 کیلوگرام در هر هکتار زمین و در زمین‌های دیمی نیز 80 تا 100 کیلوگرام در هر هکتار زمین تخمین شده است. در افغانستان حدود 90 درصد این محصول زراعتی در فصل پاییز و تنها 10درصد دیگر آن در بهار هر سال کشت می‌شود.

توزیع بذرهای اصلاح‌ شده

وزارت زارعت افغانستان روز دوشنبه این هفته، قرارداد خریداری 10 هزار تن، بذر اصلاح شده‌ را با اتحادیه ملی تولیدکنندگان تخم بذری این کشور در کابل امضا کرد.

اسدالله ضمیر، وزیر زراعت، آبیاری و مالداری افغانستان در برنامه امضای این قرارداد گفت که “در طول سیزده سال گذشته این اولین بار است که تخم‌های اصلاح شده‌ی بذری به وقت و زمان معین آن به دسترس دهاقین قرار داده می‌شود.”

afghanistan-wheat5
وزارت زراعت افغانستان برای اولین بار قرارداد خریداری 10 هزار تن تخم اصلاح شده را با اتحادیه ملی تولیدکنندگان تخم بذری امضا کرد

به گفته‌ی مقام‌های وزارت زراعت، آبیاری و مالداری افغانستان اجرای این پروژه سبب می‌شود که 200 هزار دهقان از 34 ولایت افغانستان به تخم‌های اصلاح‌شده‌ی بذری دسترسی پیدا کنند. با استفاده از این بذرها در حدود 400 هزار جریب زمین زراعتی دیگر، گندم کاشته خواهد شد.

هزینه خرید این مقدار تخم بذری به 6 میلیون دالر می‌رسد که از بودجه توسعه‌ای وزارت زراعت افغانستان تمویل می‌شود. گفته شده که برای 10 هزار نفر در مناطق اجرای این پروژه، شغل ایجاد خواهد شد.

سخن‌گوی وزارت زراعت در گفت‌وگو با خبرنامه تاکید کرد که توزیع این مقدار تخم اصلاح‌شده، میزان تولید گندم را بین 25 تا 30 درصد، افزایش می‌دهد.

بر اساس استراتژی 5ساله گندم، همه ساله باید حداقل 50 تا 60 هزار تُن تخم‌های اصلاح شده‌ی بذری به کشاورزان توزیع شود. اما به گفته‌ی مقام‌های وزارت زراعت افغانستان به ‌دلیل بودجه ناکافی، آنان در سال جاری خورشیدی تنها توانسته‌اند، 10 هزار تُن تخم اصلاح شده توزیع کنند.

استراتژی ملی گندم

سال گذشته‌ی خورشیدی وزارت زراعت افغانستان، استراتژی 5ساله گندم را تصویب کرد که بر اساس این استراتژی، اولویت‌هایی برای توسعه تولید گندم تعریف شده است.

lutfullah-rashed
لطف‌الله راشد، سخن‌گوی وزارت زراعت افغانستان

مقام‌های وزارت زراعت، آبیاری و مالداری افغانستان تاکید دارند که با عملی شدن این برنامه‌ی 5 ساله، تولیدات گندم از 4.5 میلیون تُن به 6 میلیون تُن که میزان خودکفایی افغانستان در مورد گندم تخمین شده است، افزایش خواهد یافت.

لطف‌الله راشد، سخن‌گوی وزارت زراعت گفت که یکی از اولویت‌هایی که در این استراتژی ملی در نظر گرفته شده است، استفاده موثر از آب می‌باشد. او می‌گوید که در افغانستان به‌ مقدار کافی آب برای آبیاری محصولات کشاورزی وجود دارد اما ناتوانی در مدیریت و استفاده موثر از آن، همواره یکی از چالش‌های آبیاری بوده‌ است.

آقای راشد گفت که “رهبری وزارت زراعت، آبیاری و مالداری افغانستان برنامه‌های مشخصی را برای استفاده موثر از آب روی دست دارد که این برنامه یکی از اولویت‌های هفت‌گانه این وزارت می‌باشد. در جریان بیش از دو سال گذشته ما توانسته‌ایم 320 شبکه آبیاری را به شکل مدرن و اساسی بازسازی کنیم تا میزان هدر رفتن آب کاهش یابد. این تغییرات در سیزده سال گذشته بی‌پیشینه است.”

به گفته‌ی مقام‌های وزارت زراعت افغانستان در حال حاضر میزان هدر رفتن آبی که برای آبیاری محصولات کشاورزی استفاده می‌شود، در حدود 50 درصد می‌باشد. آنان تاکید دارند که با اجرا شدن برنامه‌هایی که آنان در نظر دارند تا 5 سال آینده، میزان هدر رفتن آب در این کشور به صفر خواهد رسید.

afghanistan-wheat1
عدم استفاده موثر از آب یکی از چالش‌های عمده فراروی کشت محصولات زراعتی در افغانستان می‌باشد

تغییر اقلیم

غذای اصلی مردم افغانستان نان گندم است. با آن‌که حکومت این کشور برای افزایش تولید گندم تلاش دارد، اما میزان تولید این محصول، بستگی به ‌میزان بارندگی و وضعیت آب و هوا دارد.

با این حال هنوز هم میزان تولید سالانه به ‌دلیل نبودن ساختارهای مدرن زراعتی ثابت نیست و بیشتر تولید دهقانان افغان به بارندگی‌های زمستانی و بهاری وابسته است.

براساس آمار اداره احصاییه مرکزی افغانستان سال گذشته‌ی خورشیدی، میزان تولید گندم در حدود 4.6 میلیون تُن بوده است که کاهش 2.5 درصدی را نسبت به یک‌سال گذشته نشان می‌دهد.

با این و جود مقام‌های وزارت زراعت افغانستان دلیل اصلی کاهش تولید گندم در سال گذشته‌ی خورشیدی را مساعد نبودن شرایط اقلیمی می‌دانند. این مقام‌ها، توزیع نشدن تخم‌های اصلاح‌شده‌ی بذری به مقدار لازم و هم‌چنین نرسیدن کود شیمایی و وسایل فنی کافی به کشاورزان را از جمله دلایلی می دانند که موجب کاهش تولید گندم در سال گذشته گردید.

afghanistan-wheat4
حدود 20 درصد از گندم در افغانستان به شکل للمی کشت می‌شود

از سوی دیگر در حدود 20 درصد گندم در این کشور به‌صورت للمی (دیمی) کاشته می‌شود که در صورت نباریدن باران، گندم‌های للمی نیز حاصل نمی‌دهد. آمارها نشان می‌دهد که در سال‌های ۱۳۸۸ و ۱۳۸۹ به دلیل خشک‌سالی، افغانستان نازل‌ترین میزان زمین‌های زیر کشت و آبیاری را داشته است.

کشاورزی در افغانستان به دلیل عدم رشد سایر بخش‌های اقتصادی از قبیل صنعت و تجارت سهم اساسی را در تولید ناخالص ملی داشته است. اکنون در حدود ۷۵ درصد از مردم افغانستان کشاورز هستند و از طریق کشاورزی هزینه زندگی خود را تامین می‌کنند.

در همین حال، افغانستان فاقد صنایع سنگین است. بیشتر صنایع فعال در این کشور صنایع کوچکی هستند که آنها نیز از نظر تامین مواد اولیه به شدت به خارج از افغانستان وابسته‌اند، ولی این بخش نیز در ده سال گذشته نقش مهمی را در تولد ناخالص ملی این کشور داشته است.