اخیرا جشنواره گل بادام دایکندی بر سر زبان ها افتاده است. این جشنواره همه ساله برگزار می گردد و زمینه ساز یادآوری از بادام که محصول مهم این ولایت می باشد می گردد. با آن که در آمارهای که در سال 2010 میلادی از وضعیت بادام در افغانستان منشتر شده دایکندی جایگاهی جدی ندارد، اما ظاهرا اخیرا این وضعیت تغییر کرده و این ولایت به یکی از مراکز مهم تولید بادام تبدیل شده است.

جشنواره گل بادام

هر سال با شگوفه کردن گل‌های بادام برای این که محصولات کشاورزی دایکندی به ویژه “بادام” این ولایت نمایش داده شود، جشن “گل بادام” در نیلی مرکز ولایت دایکندی برگزار می شود.

badam
حسین سیرت، رییس اطلاعات فرهنگ دایکندی گفت این جشنواره امسال برای اولین بار به صورت رسمی برگزار می‌شود

محمد حسین سیرت رییس اطلاعات و فرهنگ دایکندی به خبرنامه گفت که؛ اما سال 96، اولین بار می باشد که این جشنواره به صورت رسمی در وزرات اطلاعات و فرهنگ افغانستان ثبت شده است. به گفته آقای سیرت پیش از این، این جشن توسط مردم این ولایت برگزار می شد.

آقای سیرت به خبرنامه گفت که “هدف این جشنواره معرفی داشته های فرهنگی و زراعتی و هم‎چنان غنا مند سازی عناصر فرهنگی دایکندی می باشد.”

15 هزار تن

مطالعه ابتدایی ریاست زراعت دایکندی نشان می دهد که این ولایت در سال های اخیر، بیش از 15 تا 16 هزار تُن بادام به بازار عرضه می کند. سید عبدالواحد فیروزی رییس زراعت دایکندی به خبرنامه گفت که از جمع ولسوالی های نُه‎گانه این ولایت، در هفت ولسوالی آن بادام کاشته می شود و بار می دهد. به گفته آقای فیروزی از جمله، ولسوالی شهرستان بیشترین و بهترین بادام را دارد.

badam4
ولایت دایکندی در سال های اخیر، بیش از 15 تا 16 هزار تُن بادام به بازار عرضه می کند

15 درصد کل صادرات

همزمان با این مقامات در ولایت دایکندی گفته اند که بادام این ولایت، 15 درصد کل صادارت بادام افغانستان را تشکیل می دهد.

قیمت‌های متفاوت

بادام نظر به مزه، کیفیت و سهل شکستنش به نام های سنگکی، ستربای، عبدالواحدی و کفمل یاد می شود. بهای هر نوع بادام نیز در بازار متفاوت است. 7 کیلو گرام بادام سنگکی در بازارهای داخلی افغانستان نزدیک به 1000 هزار افغانی به فروش می رسد اما هر هفت کیلو بادام ستربای بالاتر از 3000 هزار افغانی قیمت دارد.

مقام اول

مقامات محلی در دایکندی می‌گویند که سال گذشته در نمایشگاه محصولات کشاورزی سراسر افغانستان که در کابل برگزار شده بود، بادام و سیب دایکندی توانست در میان همه ولایت‌ها مقام اول را به دست آورد.

badam5
براساس مطالعات انجام شده، ولایت دایکندی تاکنون در شمار تولید کنندگان بادام افغانستان نیامده است

گم نامی

مطالعاتی در سال 2009 میلادی در باره بادام در افغانستان انجام شده نشان می دهد که دایکندی در شمار تولید کنندگان بادام این کشور نیامده است. این بدان معناست که تولید بادام در دایکندی رشد چشم گیری داشته و در طول مدت کوتاهی پس از آن توانسته است که جایگاهی جدی را برای خود در بازارهای داخلی افغانستان ایجاد کند.

ولایت های اول

در مطالعات انجام شده از سوی آژانس بین المللی توسعه‌ای ایالات متحده، در سال 2010 ولایت‌های زابل و سمنگان بیشترین میزان تولید بادام را داشته اند. زابل 48 درصد بادام افغانستان را تولید کرده و سمنگان 36 درصد تولید داشته است. پس از آن ولایت های غزنی، بلخ، کاپیسا، پروان و پکتیکا در ردیف‌های بعدی با 5، 3 و 2 درصد تولید قرار داشته است. در این میان اما نامی از دایکندی برده نشده است.

badam3
در این جشنواره انواع بازی‌های سنتی محلی نیز اجرا می‌شود

سهم 2 درصدی

در مطالعات بازار جهانی بادام، افغانستان در سال های 2010 کمترین میزان تولید را داشته است. بادام این کشور 2 درصد از کل بازار جهانی بادام را تشکیل می داد. اما آمریکا بالاترین میزان تولید بادام جهان را داشته است. این کشور با در اختیار داشتن 58 درصد بازار جهانی، بزرگترین صادر کننده بادام پنداشته می شد.

کل بازار بادام

در سال 2016 میلادی مجموع بازار تولیدی بادام جهان 1.2 میلیون تن بوده است که بیشترین میزان تولیدی آن در آمریکا می باشد.

با توجه به این که بادام یکی از بازارهای خوبی جهانی میوه خشک را دارد و کیفیت بادام تولیدی دایکندی نیز مقام نخست کیفیت را در افغانستان به دست آورده، نیاز است تا در این زمینه سرمایه گذاری های هدفمند از سوی دولت افغانستان انجام شود.

badam1
در این جشنواره بیش از یک هزار نفر شرکت داشته اند

آن گونه که مقامات محلی و شهروندان دایکندی می گویند، یکی از دلایل عدم رشد چشم گیر بادام این ولایت مسیر ناهموار و دشواری است که به جاده مرگ معروف می باشد. به این جهت، این ولایت نمی تواند روی محصولات کشاورزی خود مانور دهد. در همین حال، انتقادات جدی نسبت به عملکرد مسولان حکومت مرکزی افغانستان در باره دایکندی و بی توجهی نسبت به آن ولایت وجود دارد. با این حال، به صورت خودگردان با همه چالش های موجود، اکنون بادام دایکندی حدود یک ششم کل بازار بادام افغانستان را در اختیار گرفته است.