بر اساس گزارش یک مرکز سازمان ملل، افغانستان در میان 157 کشور، از طرف آخر سومین کشور خوش‌بخت جهان شد. امسال هم مانند سال های پیش، یک کشور اروپایی در رده نخست خوشبخت ترین کشورهای جهان قرار گرفت. دانمارک در این گزارش در صدر کشورهای خوشبخت قرار دارد و پس از آن سویس، ایسلند، ناروی، فنلند، کانادا، هالند، نیوزلند، استرالیا و سویدن قرار گرفته اند.در کنار امریکا که در این گزارش سیزدهمین کشور خوشبخت جهان شناخته شده است، کشورهای پیشرفته‌ای مانند آلمان، مکزیکو، بریتانیا، فرانسه و عربستان سعودی، حتا جز ده کشور برتر خوشبخت جهان نیز نشده اند.

در این گزارش خوش‌بختی کشورها، بر اساس عواملی مانند درآمد، امید به زندگی و آزادی‌های اجتماعی با یک دیگر مقایسه شده اند. در این تحقیق از هر کشور با حدود سه هزار شهروند نظرخواهی صورت گرفته است.روسیه در این گزارش در رده 56 قرار دارد پیش از روسیه کشورهای جاپان، قزاقستان و مالدیو در رده های 53 تا 55 هستند. لهستان و کوریای جنوبی نیز در رده های 57 و 58 قرار دارند.

ظاهرن این گزارش خوش‌بختی را بر بنیاد اقتصاد کشورهای جهان شناسایی نکرده است، شاید اگر این طور می بود باید امریکا خوش بخت ترین کشور جهان شناخته می‌شد، در حالی که حتا در جمع ده کشور برتر جهان نیز قرار نگرفته است.

کشور دانمارک امسال خوشبخت‌ترین کشور جهان شناسایی شده است
کشور دانمارک امسال خوشبخت‌ترین کشور جهان شناسایی شده است

در این گزارش ترکیه در رده 78 قرار گرفته است، ایران در رده 105 و افغانستان جایگاه 154 را از آن خود کرده است. یعنی از طرف آخر بدبخت‌ترین کشور جهان. اما جالب این که کشوری نیز پیدا می شود که حتا وضعیت بدتر از افغانستان و سوریه را دارد. دو کشوری که جنگ عمده ترین دلیل افسردگی و بدبختی مردمانش است. بدبخت ترین کشور در این گزارش، بوروندی است.

یکی از نویسنده‌های این گزارش به بی بی سی گفته است، این گزارش پیام خیلی قوی برای امریکا دارد؛ زیرا امریکا با قوی‌ترین اقتصاد جهان، نتوانسته است شهروندان خوش‌بخت داشته باشد. جفری زیگس دلیل این را در آن می داند که در امریکا همه فقط دنبال پول اند و به مشکلات  و روابط اجتماعی مردم توجه نمی شود. او تاکید می کند که امریکا هدف خود را اشتباه گرفته است، بافت اجتماعی رو به اضمحلال است و اعتماد مردم به حکومت ضعیف شده است.

در سال های اخیر خوش‌بختی مردمان کشورها برای حکومت‌ها خیلی مهم شده است. چند کشور از جمله امارات، اسکاتلند، بوتان و وینزویلا وزارت های خوشحالی ایجاد کرده اند و شماری از افراد برای خوش حال کردن مردم کشور شان تلاش می کنند.

مرکز توسعه پایدار، پنج موضوع را اصل اساسی خوش‌بختی شان در این گزارش معیار قرار داده است. سرانه تولید ناخالص داخلی، یک موضوع کاملن اقتصادی که در آن میزان درآمد مردم مطرح است. طول عمر افراد، حمایت اجتماعی و جایگاه مردمی، آزادی ( آزادی های که افراد بتواند مستقلانه تصمیم خود را در زندگی بگیرند ) اعتماد عمومی، یعنی دور و اطراف بدون فساد و در نهایت میزان سخاوت و بخشش مردمان کشورها به نهادهای خیریه، مسایلی اند که میزان خوش‌بختی کشورها، بر اساس آن در این گزارش سنجیده شده است.

و اما افغانستان از جمله سه بدبخت‌ترین کشورهای جهان لقب گرفته است
و اما افغانستان از جمله سه بدبخت‌ترین کشورهای جهان لقب گرفته است

و اما در افغانستان، هیچ کدام از این معیارها یا وجود ندارد در حدی که نویسندگان این گزارش در نظر گرفته اند و یا اگر وجود دارد به اندازه‌ای پایین است که از طرف آخر مقام سوم را در میان 157 کشور خوش‌بخت جهان، از آن خود کرده است. شاید بهتر است بگوییم، بدبخت ترین کشور جهان…

پیش از این نام افغانستان در رده فاسد ترین کشورهای جهان قرار داشت. در ماه دلو 1394 سازمان شفافیت بین المللی از نظر فساد در بخش دولتی، در میان 167 کشور، برای افغانستان جایگاه سوم را پس از کشورهای سومالی و کوریای شمالی داده بود.

در این گزارش سازمان شفافیت، افغانستان با یازده امیتاز، در رتبه 166 قرار گرفته بود. سال های پیش، نیز این کشور وضعیتی خوبی نداشته است.دو سال پیش همین کشور دانمارک که امسال خوش‌بخت ترین کشور جهان معرفی شده است، سالم ترین کشور جهان به لحاظ شفافیت در ادارات دولتی اش ثبت شده بود.

مرکز توسعه پایدار سازمان ملل متحد، از سال 2012 به این سو همه ساله گزارش های را در مورد میزان خوش‌بخت بودن کشورهای جهان به نشر می رساند. نخستین گزارش این مرکز، در ماه اپریل 2012 از سوی سازمان ملل نشر شد و پس از آن همه ساله تحقیق گسترده‌ای در کشورهای مختلف جهان بر اساس معیار های که از سوی مرکز توسعه پایدار سازمان ملل مشخص می شود، تهیه و نشر می گردد.

سال گذشته سویس در رده نخست خوش‌بخت ترین کشورهای جهان قرار داشت. سویس برای سه سال پی هم این مقام را داشت و امسال دانمارک توانسته است سویس را عقب بزند و مقام اول را در میان 157 کشور جهان، از آن خود کند.

کودکان کارگر افغان جمعیت 1.9 میلیونی دارند
کودکان کارگر افغان جمعیت 1.9 میلیونی دارند

کشورهای که در اخیر لیست این گزارش قرار گرفته اند، معمولن کشورهای نا آرام و در حال جنگ اند. سوریه و پس از آن افغانستان در نا امنی جدی به سر می برند. ادامه جنگ سبب شده است که تلاش‌ها برای حفظ صلح در افغانستان ناکام باشد و مردم دچار افسرد‌گی شدید شوند.

در سال 2008 وزارت صحت افغانستان اعلام کرد که دو سوم مردم افغانستان دچار مشکلات روانی اند. در آن زمان وزارت صحت افغانستان گفته بود که جنگ، فقر و سوء تغذیه از عمده ترین عواملی افزایش افسردگی های روانی در میان مردم این کشور می باشد.

یک تحقیق در سال 2012 نیز نشان می دهد که نزدیک به شصت درصد مردان و بیشتر از هفتاد درصد زنان در افغانستان دچار بیماری روانی اند. چیزی که در سال 1394 نیز وزیر صحت افغانستان از بالا بودن آن در میان افغان ها حرف زد.

روی هم رفته افغانستان نه تنها، در رده بندی شفافیت مالی جایگاه خوبی ندارد که اکنون در رده بندی کشورهای خوش‌بخت جهان نیز آبرو را برده است. آن هم در زمانی که ضریب خوشبختی به طور فزاینده ای مورد توجه کشورهای پیشرفته جهان قرار گرفته و آن را به عنوان یک عامل واقعی برای پیشرفت اجتماعی و تحقق اهداف سیاست های عمومی در نظر می گیرند.
بدبختی یعنی همین که همیشه از طرف آخر سوم باشی…


علی اکبر
همکار این گزارش بوده است.

توسط مختار پدرام

مختار پدرام حدود یک دهه عمر خود را در کارهای روزنامه‌نگاری گذرانده است. لیسانس ادبیات از دانشگاه کابل است و دوره‌های مختلف در بخش روزنامه‌نگاری تحقیقی، روزنامه‌نگاری آنلاین و روزنامه‌نگاری جنگ، نیز آموزش دیده است. مدت بیشتر از یک سال به عنوان مدیر دیپارتمنت مطالعات امنیتی در مرکز مطالعات استراتیژیک کابل بوده است. سه سال با تلویزیون خصوصی یک به عنوان خبرنگار تحقیقی و امنیتی کار کرده است. پدرام سردبیر و مسوول چند خبرگزاری و نشریه چاپی نیز بوده است.