بعضی وقتها فکر میکنیم سلامت روده فقط به قرص پروبیوتیک و رژیمهای عجیبوغریب مربوط است؛ در حالی که بخش بزرگی از ماجرا داخل همان جاادویهای آشپزخانه خوابیده.
گیاهان و ادویهها فقط طعمدهنده نیستند — آنها مستقیماً روی میکروبیوم روده اثر میگذارند؛ همان جامعه عظیم باکتریهایی که روی هضم، انرژی، ایمنی بدن و حتی حالوهوای روحی ما تأثیر دارند.
روده سالم یعنی هضم راحتتر، نفخ کمتر، انرژی پایدارتر و سیستم ایمنی قویتر. جالب اینجاست که خیلی از ادویههای سنتی دقیقاً برای همین هدف در غذاهای قدیمی استفاده میشدند؛ فقط ما یادمان رفته است. در این مقاله سراغ ادویههایی میرویم که بیشترین کمک را به دستگاه گوارش میکنند.
ادویه های مفید برای سلامت روده
ادویه ها و گیاهان دارویی قید شده در پایین برای روده عالی هستند:
زنجبیل
زنجبیل تقریباً حکم دکمه روشن شدن معده را دارد. وقتی معده تنبل است یا غذا سنگین خوردهاید، این ادویه جریان هضم را راه میاندازد. زنجبیل تولید بزاق و صفرا را افزایش میدهد و در نتیجه غذا سریعتر تجزیه میشود. به همین دلیل برای حالت تهوع، نفخ، گاز معده و حتی دلبههمخوردگی سفر معروف است. یک فنجان چای زنجبیل صبحگاهی میتواند دستگاه گوارش را فعال کند و حس سنگینی بعد از غذا را کمتر کند. زنجبیل تازه اثر قویتری دارد، اما نوع خشک و پودر شده هم هنوز مفید است.
بیشتر بخوانید: ۱۰ کاربرد باورنکردنی پودر حنا که باید بدانید (همراه با بررسی کامل خواص حنا)
زردچوبه
اگر قرار باشد یک ادویه را به عنوان «دوست روده» انتخاب کنیم، زردچوبه گزینه قدرتمندی است. ماده فعال آن کورکومین خاصیت ضدالتهابی دارد و التهاب دیواره روده را آرامتر میکند. این موضوع مهم است چون بسیاری از مشکلات گوارشی — از نفخ مزمن تا حساسیتهای روده — ریشه در التهاب دارند. زردچوبه حتی میتواند به رشد باکتریهای مفید کمک کند و محیط روده را متعادلتر کند. افزودن مقدار کمی از آن به برنج، سوپ یا تخممرغ سادهترین راه استفاده روزانه است.
دارچین
دارچین فقط مخصوص دسر نیست. ترکیبات پلیفنولی آن مثل سپر آنتیاکسیدانی عمل میکنند و از بافت روده در برابر آسیب محافظت میکنند. همچنین میتواند التهاب روده را کاهش دهد و در برخی شرایط به تعادل باکتریها کمک کند. برای افرادی که بعد از غذا احساس تورم یا سنگینی دارند، مصرف منظم مقدار کم دارچین معمولاً کمککننده است.
برگ بو
برگ بو را معمولاً فقط برای عطر غذا میاندازیم داخل قابلمه، اما نقش اصلیاش کمک به هضم است. آنزیمهایی در این برگ وجود دارد که تجزیه پروتئینهای سنگین — مخصوصاً گوشت — را راحتتر میکنند. به همین دلیل در غذاهای قدیمی که سنگینتر بودند همیشه از آن استفاده میشد. همچنین میتواند علائم روده تحریکپذیر مثل دلپیچه و نفخ را کاهش دهد.
فقط یادتان باشد برگ بو خورده نمیشود و قبل از سرو باید خارج شود.
هل
هل علاوه بر عطر فوقالعادهاش، از دیواره معده محافظت میکند و واکنشهای التهابی را کاهش میدهد. به همین خاطر در طب سنتی بعد از غذا یا همراه چای مصرف میشد. هل بهخصوص برای کسانی که رفلاکس یا سوزش معده دارند گزینه ملایم و مناسبی است.
میخک
میخک خاصیت ضدباکتریایی طبیعی دارد. این یعنی میتواند رشد میکروبهای نامطلوب روده را مهار کند و تعادل فلور روده را بهتر کند. در نتیجه نفخ، بوی بد معده و تخمیر بیش از حد غذا کمتر میشود.
استفاده کم اما منظم از آن در چای یا خورشها اثرگذارتر از مصرف زیاد و گاهبهگاه است.
پونه کوهی
پونه کوهی یکی از قویترین گیاهان ضد میکروبی خوراکی محسوب میشود. ترکیبات فعال آن با باکتریهای مضر مقابله میکنند و اجازه نمیدهند در روده غالب شوند. همزمان سرشار از آنتیاکسیدان است و به ترمیم دیواره روده کمک میکند. به همین دلیل در رژیمهای مخصوص مشکلات گوارشی، مصرف منظم آن توصیه میشود.
چند عادت ساده که اثر ادویهها را چند برابر میکند
ادویه خوب است، اما بهتنهایی معجزه نمیکند. اگر این موارد رعایت نشود، بهترین گیاهان هم اثر کاملشان را نشان نمیدهند:
- خواب کم = روده عصبی
- استرس زیاد = هضم کند
- شکر زیاد = رشد باکتری بد
برای اینکه این ادویهها واقعاً تاثیر خود را بگذارند:
- فیبر کافی بخورید (سبزیجات، غلات کامل، میوه)
- غذاهای تخمیرشده مصرف کنید
- مصرف غذاهای فرآوریشده را کم کنید
- خواب شبانه منظم داشته باشید
جمعبندی
سلامت روده بیشتر از آنکه وابسته به دارو باشد، وابسته به عادتهای کوچک روزانه است. جالب اینکه بسیاری از ادویههایی که در غذاهای سنتی استفاده میشدند دقیقاً برای کمک به هضم انتخاب شده بودند، نه فقط طعم. زنجبیل، زردچوبه، دارچین، برگ بو، هل، میخک و پونه کوهی هرکدام بخشی از کار را انجام میدهند:
یکی التهاب را کم میکند، یکی باکتریها را متعادل میکند و دیگری هضم را سریعتر میکند. در نهایت، روده سالم از بشقاب شروع میشود — نه از داروخانه.
افزودن دیدگاه