برای بسیاری از افراد، نوشیدن قهوه تنها به خاطر طعم یا عادت نیست، بلکه بهویژه برای دریافت کافئین و افزایش هوشیاری، تمرکز یا حتی کاهش خستگی صورت میگیرد. اما آیا میدانید همه قهوهها مقدار یکسانی کافئین ندارند؟ در واقع، تفاوت در نوع دانه، روش تهیه، مدت دمآوری و حتی برند مورد استفاده میتواند تأثیر زیادی بر میزان کافئین داشته باشد. اگر میخواهید بدانید کدام نوع قهوه بیشترین کافئین را دارد و چرا، ادامه مطلب را با دقت بخوانید.
۱. نوع دانه قهوه: عربیکا یا روبوستا؟
دو نوع اصلی دانه قهوه در دنیا وجود دارد: عربیکا (Arabica) و روبوستا (Robusta).
-
دانه عربیکا معمولاً رایجتر، خوشطعمتر و ملایمتر است و اکثر قهوههای تجاری از این نوع تهیه میشوند. اما این نوع دانه کافئین کمتری دارد (حدود ۱ تا ۱.۵ درصد).
-
در مقابل، دانه روبوستا تلختر و قویتر است، اما تا دو برابر عربیکا کافئین دارد (حدود ۲ تا ۲.۷ درصد). برندهایی که بهدنبال قهوههای پرانرژی و محرک هستند، معمولاً از روبوستا یا ترکیب عربیکا-روبوستا استفاده میکنند.
نتیجه: اگر دنبال دانهای با بیشترین کافئین هستید، قهوه روبوستا انتخاب بهتری است.
۲. روش دمآوری قهوه: از اسپرسو تا سرد دم
مقدار کافئین نهایی یک فنجان قهوه فقط به نوع دانه بستگی ندارد؛ روش تهیه قهوه هم نقش حیاتی دارد.
-
اسپرسو: این روش با فشار زیاد در زمان کوتاه (حدود ۲۵–۳۰ ثانیه) تهیه میشود و قهوهای غلیظ و قوی میدهد. اگرچه حجم اسپرسو کم است (حدود ۳۰ میلیلیتر)، اما در همین مقدار کوچک حدود ۶۵ تا ۷۵ میلیگرم کافئین دارد. با اینکه نسبت کافئین به حجم بالا است، اما چون حجم کلی کم است، مقدار نهایی کافئین متوسط باقی میماند.
-
قهوه دمی (فیلتر یا دستگاه): در این روش، آب داغ از فیلتر پر از قهوه عبور میکند. چون مقدار قهوه و آب بیشتر است، در یک فنجان بزرگ قهوه دمی میتوان تا ۲۰۰ میلیگرم کافئین دریافت کرد. این نوع قهوه از نظر مقدار کافئین کلی از اسپرسو بیشتر است.
-
قهوه ترک: در این روش دانهها بهصورت بسیار ریز آسیاب شده و با آب و گاهی شکر جوشانده میشوند. اگرچه حجم فنجان کوچک است، اما غلظت قهوه بالا بوده و ممکن است تا ۱۰۰ میلیگرم کافئین در هر فنجان کوچک داشته باشد.
-
قهوه سرد دم (Cold Brew): یکی از قویترین انواع قهوه است. در این روش، پودر قهوه با آب سرد بهمدت ۱۲ تا ۲۴ ساعت خیسانده میشود. این زمان طولانی باعث استخراج کافئین بیشتر میشود و گاهی هر فنجان از این نوع قهوه تا ۲۵۰ میلیگرم یا بیشتر کافئین دارد. بههمین دلیل، cold brew گزینهای عالی برای کسانی است که دنبال انرژی بالا هستند.
-
فرنچ پرس: با اینکه این روش دمآوری سادهتری دارد، ولی اگر نسبت قهوه به آب زیاد باشد، مقدار قابل توجهی کافئین (بین ۸۰ تا ۱۳۵ میلیگرم) تولید میکند.
-
قهوه فوری: این نوع قهوه بهصورت پودر تهیه میشود و اغلب کافئین کمتری دارد (بین ۳۰ تا ۹۰ میلیگرم در هر فنجان)، مگر اینکه از برندهای مخصوص “پرکافئین” استفاده شود.
بیشتر بخوانید: روش صحیح نوشیدن قهوه برای سم زدایی
۳. شدت رُست (برشته شدن دانه)
شاید تصور کنید که هر چه قهوه تیرهتر و برشتهتر باشد، کافئین آن بیشتر است، اما واقعیت برعکس است.
در رُست سبک (Light Roast)، بهدلیل زمان کوتاهتر حرارتدهی، کافئین بیشتری باقی میماند. هرچه دانه بیشتر برشته شود (مثل French Roast)، بخشی از کافئین در فرآیند از بین میرود. بنابراین اگر دنبال بیشترین کافئین هستید، قهوه رُست روشن انتخاب بهتری است.
۴. برندهای خاص با کافئین بالا
برخی برندهای خارجی بهطور تخصصی قهوههایی با میزان کافئین بسیار بالا تولید میکنند. این برندها معمولاً از دانه روبوستا، رُست سبک و نسبت بالای قهوه به آب استفاده میکنند.
برای مثال:
-
Death Wish Coffee: یکی از قویترین برندهای قهوه در دنیا است که یک فنجان آن ممکن است تا ۷۰۰ میلیگرم کافئین داشته باشد.
-
Black Rifle Coffee و Biohazard Coffee نیز برندهایی هستند که قهوههایی با کافئین بالا عرضه میکنند.
اگر دنبال نسخه ایرانی یا مقرونبهصرفهتری هستید، برخی رُسترهای داخلی هم قهوههایی با نسبت بالای روبوستا ارائه میدهند که میتوانند گزینههای مناسبی باشند.
۵. سایر عوامل مؤثر بر میزان کافئین
-
نسبت قهوه به آب: هرچه میزان پودر قهوه نسبت به آب بیشتر باشد، نوشیدنی نهایی کافئین بالاتری خواهد داشت.
-
زمان دمآوری: هرچه قهوه بیشتر دم بکشد، کافئین بیشتری از دانه خارج میشود.
-
اندازه آسیاب: دانههای آسیابشده ریزتر (مثل قهوه ترک) سطح تماس بیشتری با آب دارند و در نتیجه کافئین بیشتری استخراج میشود.
-
نوع آب و دمای آن: آب داغتر به استخراج سریعتر و بیشتر کافئین کمک میکند، ولی در روش سرد دم، زمان طولانی این کمبود را جبران میکند.
بیشتر بخوانید: فواید قهوه برای زنان
نتیجهگیری نهایی: کدام قهوه بیشترین کافئین را دارد؟
اگر بخواهیم بهصورت دقیق جمعبندی کنیم:
-
از نظر نوع دانه: دانه روبوستا بیشترین کافئین را دارد.
-
از نظر روش تهیه: قهوه سرد دم (Cold Brew) در حجم بالا بیشترین کافئین را فراهم میکند.
-
از نظر نسبت کافئین به حجم: اسپرسو قویترین است، اما کل کافئین آن متوسط است.
-
از نظر رُست: قهوه رُست روشن کافئین بیشتری دارد.
-
از نظر برند: قهوههایی مثل Death Wish بیشترین مقدار کافئین را در دنیا دارند.
اگر به دنبال بیشترین انرژی و کافئین در هر فنجان هستید، بهترین انتخاب شما یک قهوه سرد دم تهیهشده با دانه روبوستا، آسیاب متوسط، رُست روشن و نسبت بالا از قهوه به آب خواهد بود.
افزودن دیدگاه