عفونت ادراری یک نوع عفونت باکتریایی است که به علت رشد و تجمع باکتری و قارچها در دستگاه ادراری به وجود میآید. دستگاه ادراری انسان شامل دو قسمت تحتانی (مثانه و مجرای ادرار) و فوقانی (کلیه و حالب) میشود. هنگامی که دستگاه ادراری تحتانی به عفونت مبتلا شود، عفونت مثانه یا سیستیت نامیده میشود. هنگامی که عفونت بر دستگاه ادراری فوقانی تاثیر بگذارد، فرد دچار عفونت کلیه یا پیلونفریت خواهد شد. در این مقاله به بررسی علل، راههای تشخیص و درمان عفونت ادراری میپردازیم. همچنین مواد غذایی موثر برای درمان عفونت ادراری را نیز بیان خواهیم کرد. برای اینکه بیشتر با روشهای درمانی این بیماری آشنا شوید، شما را به مطالعه ادامه مطلب دعوت میکنیم.
برای تشخیص عفونت ادراری حتما به پزشک مراجعه کنید
اگر علائمی مانند سوزش هنگام ادرار، درد در ناحیه آلت تناسلی، شکم، لگن و پهلو، خون در ادرار، درد هنگام رابطه جنسی و تکرر ادرار داشتید، هرچه سریعتر به پزشک متخصص مراجعه کنید. پزشکان ابتدا معمولاً به بررسی سوابق پزشکی و علائم شما میپردازند. سپس بر اساس وضعیت و شرایط هر بیمار تعدادی از روشهای زیر را برای آزمایش و رد علل احتمالی دیگر تجویز میکنند:
- آزمایش ادرار: برای بررسی ادرار از لحاظ وجود گلبول سفید، گلبول قرمز، باکتری، قارچ یا ویروس در آن
- کشت ادرار: برای بررسی دقیقتر و به دست آوردن جزئیاتی مانند نوع باکتری یا ویروس عامل عفونت و همچنین داروی مناسب برای درمان موثر عفونت ادراری
- تصویربرداری سونوگرافی یا CT اسکن: بررسی جزئی و دقیق دستگاه ادراری تحتانی و فوقانی برای یافتن نشانههای عفونت ادراری شدید
- معاینه فیزیکی (سیستوسکوپی): وارد کردن یک لوله باریک و بلند مجهز به دوربین به داخل مجرای ادراری توسط پزشک متخصص برای چک کردن مثانه
همچنین پزشکان از آزمایش کشت ادرار علاوه بر تشخیص بیماری، برای تشخیص دارو و درمان موثر عفونت ادراری نیز استفاده میکنند. داروهای متعددی در لیست داروی کلیه و مجاری ادراری برای درمان مشکلات و انواع بیماریهای عفونت ادراری، توسط پزشک متخصص تجویز میشود. مهمترین اقدام برای درمان هرگونه بیماری مربوط به کلیه و دستگاه ادراری، مراجعه به پزشک متخصص است. پزشک میتواند در صورت نیاز از دستهبندی داروهای کلیوی، داروی مناسب را متناسب با وضعیت بیمار خود تجویز کند.
علت عفونت ادراری؛ تجمع باکتریها در دستگاه ادراری
عفونت ادراری به دلیل ورود باکتری و قارچ به مجرای ادراری، ایجاد میشود. در خانمها به دلیل کوتاه بودن مجرای ادراری و ساختار دستگاه تناسلی آنها، احتمال ابتلا به عفونت ادراری بیشتر است. همچنین بارداری و یائسگی از جمله دلایل مضاعف در زنان برای درگیر شدن به عفونت ادراری بهشمار میرود. در آقایان نیز بزرگی پروستات یک عامل خطرناک برای ابتلا به عفونت ادراری است. بهطورکلی دلایل معمول عفونت ادراری این موارد هستند:
- پر نگه داشتن مثانه برای مدتزمان طولانی
- سیستم ایمنی ضعیف بدن
- آلوده و مرطوب نگه داشتن ناحیه تناسلی
- عوامل انسداد مجرای ادراری مانند سنگ کلیه
- استفاده از سوند بدون کنترل
- دیابت
- ارتباط جنسی
سوال اصلی افراد مبتلا به عفونت ادراری بهخصوص عفونت کلیه این است که «آیا عفونت کلیه خطرناک است؟». در پاسخ باید گفت که اگر افراد از روشهای خودسرانه و خانگی بهجای مراجعه به پزشک متخصص برای درمان عفونت ادراری استفاده کنند، بله بسیار خطرناک است. با این کار، بیمار عوارض شدیدی را تجربه خواهد کرد. این عوارض شامل مسمومیت خونی، پخش شدن میکروبها در سراسر بدن، فشارخون بالا، نارسایی کلیوی و زایمان نوزاد کموزن در بانوان باردار میشود. در نتیجه برای درمان مناسب و موثر عفونت ادراری حتماً به پزشک متخصص مراجعه کرده و از مصرف خودسرانه دارو اجتناب کنید.
درمان عفونت ادراری؛ وابسته به شدت علائم در بیمار
نوع و طول درمان بیماری عفونت ادراری باتوجهبه شرایط بیمار، شدت علائم و سوابق پزشکی فرد مبتلا، توسط پزشک متخصص تشخیص داده میشود. ممکن است پزشک بنابر جنسیت و سطح بیماری این روشهای درمانی را تجویز کند:
- قرص آنتیبیوتیک (از دوز کم تا بالا)
- آمپول آنتیبیوتیک
- درمان استروژن واژینال (برای زنان یائسه)
همچنین اگر بیمار هنگام ادرار کردن درد یا سوزش داشته باشد، با صلاحدید پزشک مسکن مصرف میکند. در موارد عفونت شدید ادراری نیز ممکن است پزشک دستور بستری شدن بیمار را بدهد.
برای عفونت ادراری چی بخوریم؟
بهطورکلی مصرف مواد غذایی ایجادکننده محیط اسیدی برای از بین بردن باکتریهای عامل عفونت ادراری بسیار مناسب است. عضو هیئتعلمی گروه تغذیه دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، مصرف مواد غذایی غنی از آنتیاکسیدانها، ویتامینها و فیبر غذایی را به دلیل تاثیر بالای آنها در پیشگیری از عفونت ادراری توصیه کرده است. همچنین مصرف منابع غذایی اسید چرب امگا ۳ مانند روغن ماهی و دانه کتان برای کاهش التهاب در بیماران مبتلا به عفونت ادراری از سمت متخصصان تغذیه و پزشکان توصیه میشود. در ادامه تعدادی از این مواد غذایی مفید را بیان میکنیم.
مصرف مایعات و دمنوش برای عفونت ادراری؛ کمک به دفع سریعتر باکتریها
نوشیدن روزانه 6 تا 8 لیوان آب برای بیماران مبتلا به عفونت ادراری و افراد مستعد این بیماری، اهمیت بسیاری دارد. همچنین مصرف چای سبز و دمنوش زنجبیل به دفع مکرر ادرار و تمیز شدن دستگاه ادراری کمک بسزایی خواهد کرد. چای سبز خاصیت خاصیت آنتیاکسیدانی، ضد سرطان و اثرات ایمنی دارد بنابراین میتوان از آن بهعنوان بهترین دمنوش برای عفونت ادراری نیز نام برد.
مصرف مواد غذایی حاوی آنتیاکسیدان مانند عصاره زغال اخته؛ کمک به کاهش خطر عفونت ادراری
عصاره زغالاخته و آب گریپفروت حاوی آنتیاکسیدان، ضدباکتری، ضدقارچ و فعالیت ضدویروسی هستند در نتیجه مصرف آنها کمک بسزایی در روند بهبودی افراد مبتلا به عفونت ادراری میکند. همچنین سایر میوه و سبزیهای حاوی ویتامین سی مانند پرتقال، کیوی، کلمبروکلی، طالبی و توتها که منبع غنی از آنتیاکسیدان هستند، باعث کاهش خطر عفونت ادراری میشوند.
استفاده از منابع فیبر غذایی؛ یکی دیگر از توصیه های متخصصان تغذیه به بیماران عفونت ادراری
موز، لوبیا، جو، سیبزمینی، مغزها و سایر حبوبات، غلات، سبزی و میوهها منابع غنی فیبر غذایی هستند. ازجمله خواص مواد غذایی حاوی فیبر، تحریک روده برای فعالیت بیشتر است. فعالیت مناسب روده باعث کاهش فشار روی دستگاه ادراری فرد و از بین بردن باکتریهای مضر ایجاد شده در مجرای ادراری میشود.
پزشکان تغذیه، مصرف مواد غذایی حاوی آنتی اکسیدان برای درمان عفونت ادراری را توصیه میکنند
در این مطلب به بررسی راههای تشخیص، علل و درمان عفونت ادراری پرداختیم. همچنین تعدادی از مواد غذایی مفید توصیه شده توسط متخصصان تغذیه را بیان کردیم. مواد حاوی آنتیاکسیدان، ویتامینها و فیبر برای کاهش خطر ابتلا به عفونت ادراری بسیار مفید هستند. توجه داشته باشید که هنگام احساس علائم عفونت ادراری باید هر چه سریعتر به پزشک مراجعه کرده و از هرگونه خوددرمانی اکیداً خودداری کنید.
افزودن دیدگاه