قطعی شدن بازگشت دوستم به افغانستان؛ آیا اعتراض‌های شمال سر جای خود باقی می‌ماند؟

قطعی شدن بازگشت دوستم به افغانستان؛ آیا اعتراض‌های شمال سر جای خود باقی می‌ماند؟

خبرنگار خبرنامه

مانی مشکین‌قلم
خبرنگار خبرنامه

۳۰ / سرطان ۱۳۹۷ | ۰ دیدگاه

جنرال دوستم، معاون اول ریاست جمهوری فردا یک‌شنبه(۳۱ سرطان) به کابل بازمی‌گردد و به کارخود به عنوان معاون اول ریاست جمهوری ادامه می‌دهد. نزدیکان آقای دوستم از آمادگی‌ها برای رسیدن او به کابل سخن می‌گویند و به گفته آن‌ها، با رسیدن آقای دوستم، نظام‌الدین قیصاری نیز آزاد می‌شود، اما اعتراض‌ها سرجایش باقی می‌ماند.

ارگ ریاست جمهوری امروز شنبه (۳۰ سرطان) بازگشت معاون اول ریاست جمهوری را تأیید کرد. هارون چخانسوری، سخنگوی ریاست جمهوری گفت: عبدالرشید دوستم، معاون اول ریاست جمهوری پس از بازگشت به کشور به کارش ادامه می‌دهد.

عبدالله قرلق، معاون حزب جنبش ملی اسلامی افغانستان نیز در مصاحبه با خبرنامه گفت: قرار است جنرال دوستم، فردا یک‌شنبه(۳۱ سرطان) از ترکیه به کابل برگردد و به کارش به عنوان معاون اول ریاست جمهوری ادامه دهد.

به گفته این سناتور، بازگشت آقای دوستم بر اساس خواست معترضان صورت می‌گیرد و با رسیدن معاون اول ریاست جمهوری به کابل، آقای قیصاری نیز آزاد می‌شود. اما به گفته وی، اعتراض‌ها سرجایش باقی می‌ماند و سپس آقای دوستم خود رهبری اعتراض‌ها را به دست می‌گیرد.

خاموش کردن حرکتهای شمال

در همین حال احمد سعیدی، کارشناس مسایل سیاسی افغانستان می‌گوید: حکومت به خاطر خاموش کردن حرکت‌های شمال تن به درخواست بازگشت آقای دوستم به افغانستان داده است.

همچنین به گفته آقای سعیدی، آقای دوستم نیز که تن به بازگشت به افغانستان داده، به خاطر آزادسازی قیصاری است و همچنین به هوادارنش نشان دهد که می‌تواند حکومت را وادار کند به خواست‌های مردم توجه کند.

qarloq

عبدالله قرلق، معاون حزب جنبش ملی اسلامی افغانستان

در همین حال، خبرنامه از شجاع حسین محسنی، تحلیل‌گر امور سیاسی افغانستان پرسیده است، که چرا آقای غنی در مخالفت با چهره‌های سیاسی، دست به کارهای بحران‌زا می‌زند و بعد مجبور می‌شود تسلیم خواست معترضان شود؟

او این پرسش را با سه نظریه چنین پاسخ داد:

ـ در بخش اول می‌توان به رفتارهای روانی و شخصیتی رییس جمهوری اشاره کرد که بر اساس الگوهای ذهنی که دارد، عمل می‌کند.  الگوهایی را که محمد اشرف غنی، رییس جمهوری در ذهن پرورانده، بر اساس الگوهای رفتاری امان‌الله خان و داود خان است که به قدرت تک قومی در افغانستان باور داشتند.

ـ دومین برداشت می‌تواند این باشد که آقای غنی با هیاهو به دنبال کسب حمایت جامعه خاکستری است(جامعه‌ای که نه مخالف غنی و نه طرف‌دار اوست)؛ تا نشان دهد با زورمندان مبارزه می‌کند و به دنبال آوردن نظام قانونی است و همچنین رفتارهایی که بتواند برای دور بعدی انتخابات ریاست جمهوری برای خود رأی کسب نماید.

ـ برداشت سوم می‌تواند این باشد که آقای غنی مأمور به تخریب نظام سیاسی افغانستان است. او از نظام سیاسی موجود ناراضی است و به دنبال ساختار سنتی قدرت در افغانستان است. ساختار سنتی در افغانستان به معنی زعامت و اقتدار قدرت پشتون‌ها است؛ از این منظر رییس‌جمهور غنی از دموکراسی راضی نیست و به دنبال بحران‌سازی در نظام مبتنی بر دموکراسی است.

از سویی نیز آقای غنی، رییس جمهوری نظامی برآمده از تصمیم‌های امریکا است که آقای جان کری در آن نقش داشته است. باتوجه به این مسأله، آقای غنی بر ایجاد منطقه آشوب و ناامن نگاه داشتن افغانستان و بالکانیزه کردن، مأمور شده است.

بازگشت دوستم به افغانستان

این درحالی است بعد از ۱۴ ماه غیبت، جنرال دوستم معاون اول ریاست جمهوری از افغانستان، قرار است فردا یک‌شنبه طی یک مراسم خاص وارد کابل شود.

کاروانی از نگهبانان آقای دوستم نیز به کابل رسیده ‌است.

عنایت‌الله بابر فرهمند، رئیس دفتر آقای دوستم می‌گوید، مذاکراتی که درباره نحوه بازگشت آقای دوستم برای مدت دو هفته در آنکارا جریان داشت، حالا ثمر داده است.

enayatullah farhmand

عنایت‌الله بابر فرهمند، رئیس دفتر جنرال دوستم

جنرال دوستم سال گذشته «برای مداوا» به ترکیه رفت و به دلیل «مخالفت با حضورش در دولت» نتوانست به افغانستان برگردد.

یک بار به هواپیمای او که قصد فرود به شهر مزارشریف در شمال افغانستان را داشت، اجازه فرود داده نشد و معاون ریاست جمهوری به ترکیه برگشت و همانجا ماند.

جنرال دوستم به آزار جنسی احمد ایشچی، از چهره‌های سرشناس شمال افغانستان متهم است و دادستانی کل افغانستان خواهان محاکمه عاملان آزار جنسی شده، اما دفتر آقای دوستم اتهام‌های وارد شده از سوی آقای ایشچی را نپذیرفته و طرفدارانش نیز گفته‌اند که این پرونده سیاسی است و با هدف تضعیف آقای دوستم تشکیل شده است.

نظام‌الدین قیصاری

جنرال دوستم در ولایت فاریاب، در شمال افغانستان نظام‌الدین قیصاری از فرماندهان بانفوذ محلی را نماینده خود تعیین کرده بود. سمت رسمی آقای قیصاری فرماندهی پلیس در شهرستان قیصار ولایت فاریاب بود، اما او به فرمانده نیروهای خیزش مردمی ضد طالبان در سراسر ولایت فاریاب بدل شده بود.

در دو سال گذشته که چندین بار بیم سقوط فاریاب به دست طالبان به میان آمد، آقای قیصاری در همکاری با نیروهای دولتی و حتی گاهی بدون برخورداری از کمک آنان، توانست بخش‌هایی از آن ولایت را از وجود طالبان پاک‌سازی کند.

این فرمانده که می‌گفت ۷ هزار مرد مسلح در اختیار دارد، از نحوه عملکرد نیروهای دولتی ضد طالبان رضایت نداشت و پیوسته مسئولان محلی و حتی دولت مرکزی را متهم به نادیده گرفتن تهدیدات طالبان می‌کرد.

این فرمانده سرانجام عصر روز ۱۱ سرطان با ۲۷ تن از نگهبانانش در محوطه لوای قول اردو در میمنه، مرکز فاریاب دستگیر و به کابل منتقل شد.

dostom

جنرال دوستم در ولایت فاریاب، در شمال افغانستان نظام‌الدین قیصاری از فرماندهان بانفوذ محلی را نماینده خود تعیین کرده بود

اعتراضات شمال

فردای روزی که آقای قیصاری دستگیر شد، طرفداران او در فاریاب دست به تظاهرات زدند و در روز دوم تظاهرات، ساختمان مقام این ولایت را به آتش کشیدند. دولت مرکزی برای فایق آمدن به اوضاع،‌نقیب الله فایق، از نزدیکان پیشین جنرال دوستم را به عنوان والی جدید فاریاب به آن‌جا فرستاد، اما اعتراضات خاموش نشد.

انتشار تصاویر ویدیویی که جریان بازداشت افراد آقای قیصاری و بدرفتاری با آنان را نشان می‌داد، آتش خشم معترضان را شعله‌ورتر کرد.

این اعتراض‌ها سراسر ولایات شمالی چون سرپل، جوزجان، بلخ، تخار، قندز و سمنگان را نیز در بر گرفت و بسیاری از دفاتر حکومتی چون کمیسیون انتخابات، راه‌های مواصلاتی و هم‌چنین بنادر مهم به روی رفت و آمد بسته شد.

کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان نیز خواهان پی‌گیری بدرفتاری‌ها با محافظین قیصاری شد و دامنه اعتراض‌ها رفته رفته به یازده ولایت رسید و ولایات دیگری چون بامیان، کابل و هرات را نیز در بر گرفت.

بستن مرزهای تجاری

معترضان با بستن مرزهای تجاری حیرتان در مرز ازبکستان، آقینه در مرز ترکمنستان و شیرخان در مرز تاجیکستان باعث وارد آمدن خسارات هنگفت مالی برای بازرگانان شد.

رئیس اتاق تجارت بلخ گفته است که تنها بسته ماندن حیرتان و آقینه روزانه یک میلیون دال/ار به بازرگانان زیان مالی می‌رساند. مسئولان در کابل گفته‌اند که مسدود ماندن گمرک‌ها باعث افزایش بهای مواد خوراکی و نفتی شده است.

بندر حیرتان در سه روز گذشته و بندر آقینه در شانزده روز گذشته مسدود بوده، اما گزارش شده که بندر شیرخان روز جمعه بسته شده است.

بر اساس گزارش سالانه کمیسیون مستقل انتخابات افغانستان، در طول سال 1396 مجموع تلفات غیرنظامیان در این کشور به 9413 نفر رسیده است

بر اساس گزارش سالانه کمیسیون مستقل انتخابات افغانستان، در طول سال ۱۳۹۶ مجموع تلفات غیرنظامیان در این کشور به ۹۴۱۳ نفر رسیده است

بستن دفاتر دولتی کمیسیون انتخابات

از سوی دیگر، معترضان در پنج ولایت دفاتر کمیسیون انتخابات را بسته‌اند و در سمنگان، حتی دفتر والی را که مهمتر‌ین مرجع قدرت دولتی است، مسدود کردند.

در ولایت‌های بغلان، تخار، سمنگان، جوزجان، سرپل و فاریاب دفاتر کمیسیون انتخابات به دست معترضان مسدود شده و این در حالی است که قرار است در کمتر سه ماه آینده، انتخابات پارلمانی در افغانستان برگزار شود.

خواست‌های اصلی معترضان

رها شدن فرمانده نظام‌الدین قیصاری و بازگشتن جنرال دوستم از ترکیه به افغانستان، دو خواست اصلی معترضان در تمامی این شهرها بود.

معترضان خشمگین شعارهایی علیه محمد اشرف غنی رئیس جمهوری افغانستان هم سردادند و در ولایت بلخ و جوزجان عکس او را از ورودی شهر پایین کشیدند و در مواردی هم عکس‌های رئیس جمهوری را به آتش افگندند.

Pin on Pinterest0Share on LinkedIn0Share on Google+0Tweet about this on TwitterShare on Facebook0
اعتراضات شمال افغانستان بازگشت جنرال دوستم نظام‌الدین قیصاری

مطالب مشابه

دیدگاه خودرا بنویسید

ایمیل *
نام *
دیدگاه *
اگر میخواهید عکس تان در کنار نظر تان قرار گیرد لطفا به سایت گراواتار مراجعه کنید