ثبت اولین پارچه‌های موسیقی بر اساس قانون «کاپی‌رایت» در افغانستان؛ ضرورت ترویج فرهنگ حفظ حقوق تولیدکنندگان

ثبت اولین پارچه‌های موسیقی بر اساس قانون «کاپی‌رایت» در افغانستان؛ ضرورت ترویج فرهنگ حفظ حقوق تولیدکنندگان

خبرنگار

سکینه امیری
خبرنگار

۵ / سرطان ۱۳۹۷ | ۰ دیدگاه

انستیتوت ملی موسیقی افغانستان می‌گوید که اولین قطعات از ترانه‌های سروده‌‌شده‌ی این انستیتوت را به منظور حفظ حقوق هنرمندان آن، ثبت کرده ‌است.

احمدناصر سرمست، مؤسس و مسئول انستیتوت ملی موسیقی افغانستان به خبرنامه می‌گوید: ‌‌‌‌‌‌‌«انستیتوت ملی موسیقی افغانستان به منظور بهاگذاری به ابتکار و زحمات استادان و دانش‌آموزان این انستیتوت، چند قطعه از ترانه‌های ساخته‌شده‌ی این نهاد را برای اولین‌بار در وزارت اطلاعات و فرهنگ ثبت کرده ‌است.‌»

نخستین آثار ثبتشده

به گفته آقای سرمست، سه قطعه موسیقی این انستیتوت مطابق قانون «کاپی‌رایت» ثبت شده‌است.

وی اضافه می‌کند:‌ «انستیتوت ملی موسیقی افغانستان برای اولین‌بار از مجموع اثر‌های هنری‌اش، سه قطعه موسیقی را به گونه امتحانی ثبت وزارت اطلاعات فرهنگ کرده و در صورتی که نتیجه خوب داشته‌ باشد، به منظور حفظ حق هنرمند و فراهم کردن زمینه خلاقیت و رقابت سالم بین هنرمندان، قصد دارد تمام قطعات موسیقی که انستیتوت ساخته، در افغانستان و سطح جهان ثبت شود.‌»

۵۴ اثر کپیرایت شده

در همین وزارت اطلاعات فرهنگ می‌گوید که تا پیش‌ از این، در امریت کاپی‌رایت این وزارت، تنها آثار نوشتاری، ادبی و علمی ثبت شده‌بود. بنابر معلوماتی که این وزارت در اختیار خبرنامه قرار داده ‌است، از زمان توشیح قانون کاپی‌رایت در افغانستان، ۵۴ اثر نوشتاری مطابق قانون کاپی‌رایت، ثبت این وزارت شده‌است.

مسوولان این وزارت می‌گویند که روز گذشته یک شهروند خارجی، تنها چند قطعه موسیقی را در این وزارت کاپی‌رایت کرده‌ است.

اما وزارت اطلاعات و فرهنگ از هنرمندان می‌خواهد برای حفظ حقوق‌شان، آثار هنری تولیدی‌شان را در این وزارت کاپی‌رایت کرده و برای عملی‌سازی قانون کاپی‌رایت در افغانستان، با این وزارت همکار باشند.

ahmad-sarmast

احمدناصر سرمست، مؤسس و مسئول انستیتوت ملی موسیقی افغانستان

قانون کاپیرایت

قانونی کاپی و باز انتشار که با نام «کاپی‌رایت»‌ شناخته می‌شود، زیرمجموعه‌ای از قانون مالکیت فکری است. بحث مالکیت فکری به اعمال قانون برای محافظت از یک اثر خلق شده که ابداعی و منحصر است و هم‌چنین حمایت از پدیدآورنده آن معطوف می‌شود.

بحث کاپی‌رایت‌ زمانی که در کنار قوانین دیگر، زیرمجموعه‌ی مالکیت فکری قرار می‌گیرد، به این صورت تعریف می‌شود که: باید ابداعی و منحصر به فرد بودن اثر و پدیدآورنده آن مشخص شود تا معلوم شود از چه کاری و چه کسی باید حمایت کرد.

این قانون در افغانستان به منظور ترویج فرهنگ حفظ حقوق تولیدکنندگان آثار رسانه‌ای، نویسندگان، هنرمندان، محققان، مؤلفان و ناشران در افغانستان، بر اساس فرمان تقنینی رییس جمهوری در  ۷ فصل و ۴۳ ماده در سال ۱۳۸۷ خورشیدی نافذ شده است.

این قانون زمانی نافذ شد که افغانستان عضویت سازمان تجارت جهانی را گرفت، اما سپس در سال ۱۳۹۵، نظر به مشکلاتی که این قانون داشت، تعدیل و از سوی پارلمان تصویب شد.

مطابق این قانون، پدید‌آورنده‌های آثار نوشتاری، علمی و هنری تا ۵۰ سال از امتیاز مادی و معنوی اثرشان در افغانستان و کشورهای عضوی سازمان تجارت جهانی برخوردار اند. در صورتی که کسی مرتکب سرقت ادبی شود، مورد پی‌گرد قانونی قرار گرفته و مجبور به پرداخت خسارت به صاحب اثر شده و در کنار آن، از ۵۰ هزار تا یک‌صد‌ هزار افغانی جریمه خواهد شد.

سرقت آثار ادبی و هنری

با این حال، مسوولان وزارت اطلاعات و فرهنگ می‌گویند که قانون کاپی‌رایت تنها به آثار نوشتاری، هنری و… خلاصه نمی‌شود.

مسوولان این وزارت تأکید می‌کنند که تولیدات و ابتکارات در برنامه‌های رسانه‌ای نیز شامل قانون کاپی‌رایت است و در صورتی که مسوولان رسانه‌ای، برنامه‌ها و محصولات رسانه‌ای‌شان را ثبت کنند، می‌توانند از مزیت‌های این قانون مستفید شوند.

اما آگاهان می‌گویند که قانون کاپی‌رایت در قسمت هیچ یک از آثار نوشتاری، ادبی، هنری و به خصوص در بخش تولیدات رسانه‌ای تطبیق نمی‌شود و رسانه‌ها محتوای برنامه‌های یکدیگر را کاپی و شبیه‌سازی می‌کنند.

Mujeeb khelwatgar

مجیب خلوتگر رئیس دفتر نی یا مؤسسه حمایت‌کننده رسانه‌های آزاد

این در حالی است که پیش از این، مجیب خلوتگر رئیس دفتر نی یا مؤسسه حمایت‌کننده رسانه‌های آزاد، ضمن ابراز نگرانی از رعایت نشدن قانون حق تکثیر گفته بود: ‌«امروز ما شاهد یک برنامه در یک تلویزیون هستیم، هنوز یک هفته سپری نشده که آن برنامه از طریق تلویزیون دیگر نشر می‌شود.‌»

به گفته آقای خلوتگر، هرگاه قانونی در این عرصه وجود داشته باشد، هیچ‌گاه کسی نمی‌تواند بر حق معنوی یک فرد دیگر، تعرض و یا از آن به نفع خود استفاده کند.

خلوتگر افزود که نیاز است تا نویسندگان، هنرمندان، محققین، مؤلفین و رسانه‌ها، برنامه و یا آثارشان را در وزارت اطلاعات و فرهنگ ثبت کنند تا از بروز مشکل در زمینۀ تکثیر غیرقانونی آن جلوگیری شود.

با آن‌که بسیاری‌ها از عملی نشدن قانون کاپی‌‌رایت در افغانستان شکایت دارند، اما مسوولان وزارت اطلاعات و فرهنگ می‌گویند که این وزارت به تنهایی توانایی تطبیق قانون کاپی‌رایت را ندارد؛ از این‌رو سال گذشته تفاهم‌نامه همکاری حمایت از حقوق کاپی‌رایت را با اداره دادستانی کل کشور، وزارت داخله و وزارت مالیه به امضا رسانده ‌است.

کشف جرم، بازداشت مظنونان، ضبط اموال جعل‌شده، جمع‌آوری اسناد و تعقیب افراد مظنون، تحقیق و به عدالت رساندن، از وظایفی است که ارگان‌های مربوطه در هماهنگی با هم انجام خواهند داد.

هزینه‌ها

با آن‌که بسیاری‌ها از سرقت‌های ادبی و هنری در افغانستان شکایت دارند؛ اما با این حال ثبت آثار ادبی، هنری و نوشتاری الزامی و اجباری نیست.

وزارت اطلاعات و فرهنگ می‌گوید که ثبت آثار مطابق قانون کاپی‌رایت در افغانستان بسیار آسان است و هر نویسنده، مولف، هنرمند و… می‌تواند به راحتی فورم ثبت آثار نوشتاری، ادبی و هنری‌ را خودش یا نماینده قانونی و وکیل‌اش تکمیل و طی مراحل کرده، آثارش را کاپی‌رایت نماید و این کار به منظور حفظ اثر است؛ اما اجباری نیست.

کاپی‌رایت کردن در افغانستان به گفته مسوولان وزارت اطلاعات و فرهنگ، بین ۴۰۰ تا ۶۰۰ افغانی هزینه بر می‌دارد.

بی‌اطلاعی از قانون

اما با این حال به نظر می‌رسد که هنوز از وجود این قانون بسیاری اطلاع ندارند. وحید قاسمی، استاد برجسته موسیقی افغانستان به خبرنامه گفت: ‌«متأسفانه در افغانستان قانون کاپی‌رایت وجود ندارد و سرقت ادبی و هنری بسیار زیاد است. این کار، به روی کیفیت تمام آثار نوشتاری، ادبی، علمی و هنری اثر بد گذاشته و مانع رشد خلاقیت می‌شود.‌»

وحید قاسمی دیگر هنرمند پرآوازه افغان است که مشتری چکری می باشد

وحید قاسمی، استاد برجسته موسیقی افغانستان

آقای قاسمی که زمانی مسوول یک کمپنی موسیقی بود، اضافه می‌کند که او نه تنها آثار خودش را ثبت و راجستر نکرده، بلکه آثار کمپنی «باربد» نیز تا هنوز ثبت قانون کاپی رایت نشده است.

به گفته وی، قانون کاپی رایت مفهوم تازه‌ای است که نه تنها در افغانستان، بلکه در بسیاری از کشور‌های پیشرفته نیز رعایت نمی‌شود.

در همین حال مژگان مصطفوی، معین وزارت اطلاعات و فرهنگ به خبرنامه می‌گوید: ‌«وزارت اطلاعات فرهنگ با توجه به شرایط برای حفظ حقوق مولفان، هنرمندان و… قانون کاپی‌رایت را که از چند سال به این‌سو تصویب شده، به اجرا گذاشته شده، اما به دلیل عدم همکاری مولفان، هنرمندان و… با عدم تطبیق مواجه بوده است.»

به گفته خانم مصطفوی، ادامۀ این وضعیت می‌تواند سبب بروز مشکلات زیادی برای صاحبان آثار مختلف شود.

وی از تمام نویسندگان، هنرمندان و… می‌خواهد به منظور حفظ حقوق مادی و معنوی‌شان، آثارشان را کاپی‌رایت کنند و برای ترویج قانون کاپی‌رایت در کشور تلاش کنند.

Pin on Pinterest0Share on LinkedIn0Share on Google+0Tweet about this on TwitterShare on Facebook0

مطالب مشابه

دیدگاه خودرا بنویسید

ایمیل *
نام *
دیدگاه *
اگر میخواهید عکس تان در کنار نظر تان قرار گیرد لطفا به سایت گراواتار مراجعه کنید