نمادی از شجاعت؛ نجلا حبیب‌یار از شکار فرصت‌ها تا تغییر زندگی زن افغانستان

نمادی از شجاعت؛ نجلا حبیب‌یار از شکار فرصت‌ها تا تغییر زندگی زن افغانستان

خبرنگار خبرنامه

علی شیر شهیر
خبرنگار خبرنامه

۳۰ / دلو ۱۳۹۵ | ۰ دیدگاه

صادارت افغانستان همواره از مسایلی بوده که شاکیان زیادی داشته است. عدم برابری میان صادرات و واردات در افغانستان مورد نقد و بررسی همیشگی قرار داشته. در سال ۲۰۱۲ میلادی، این نابرابری به شدت محسوس بود تا آن جا که صادارت افغانستان ۴۲۹ میلیون دالر و واردات آن ۶ میلیارد و ۲۰۵ میلیون دالر بود.

با آن‌که پیش از این اداره ویژه توسعه صادارت افغانستان وجود داشت، اما به نظر می‌رسد، در این عرصه اقدامات چشم‌گیری انجام نشده بود. با این وضعیت نامناسب و شکننده‌ی بخش صادرات افغانستان که توجه جدی نیز به آن صورت نمی‌گرفت، اما در دو سال پسین که آشفتگی سیاسی افغانستان بر هر بخشی از زندگی و فعالیت شهروندان افغان نیز سایه افگنده بود، آمار صادرات افغانستان رشد قابل توجهی کرد.

این تغییر شاید برای بسیاری‌ها قابل تصور نبود چرا که در طول دو سال، صادارت افغانستان حدود ۱۴۲ میلیون دالر افزایش یافته و در سال ۲۰۱۴ میزان صادارات این کشور ۵۷۱ میلیون دالر شده بود؛ رقمی که رشد ۳۳ درصدی را در این حوزه نشان می‌داد.

این تغییر نسبتا چشم‌گیر در بخش بیلانس تجاری افغانستان مرهون مدیریت دختری بود که در کابل درس خوانده و کار کرده است.

najla4

نجلا برای دوسال به عنوان رییس اداره انکشاف صادرات در وزارت تجارت و صنایع افغانستان کار کرده است

نجلا حبیب‌یار زمانی بر سر زبان ها افتاد که مدیریت خطیر توسعه صاداراتی افغانستان را در شرایط حساس این کشور در دست گرفت. خانم حبیب‌یار در ماه سپتامبر سال ۲۰۱۲ میلادی از طریق رقابت آزاد توانست ریاست اداره توسعه صادرات افغانستان را برعهده گیرد. حساسیت زمانی مدیریت این اداره به خاطری بود که فضای عمومی حکومت‌داری افغانستان متاثر از مسایل کلان سیاسی و امنیتی وقت این کشور بود.

در سال ۲۰۱۲ گفتمان حاکم بر کابل صلح‌سازی با شورشیان از طریق شورای عالی صلح، انتقال امنیت این کشور از نیروهای خارجی به سربازان افغان و طرح و اجرای توافق‌نامه‌های همکاری‌های استراتژیک با آمریکا، شماری از اعضای تاثیر‌گذار اتحادیه اروپا، هند، چین و ایران بود. علاوه بر آن آمادگی‌ها برای انتخابات سرنوشت‌ساز ریاست جمهوری افغانستان که اولین‌بار زمینه انتقال مسالمت‌آمیز قدرت سیاسی را از یک رییس جمهور به رییس جمهور دیگر مساعد می‌کرد، نیز از نگرانی‌ها و دغدغه‌های کلان سیاسی در فضای حاکم بر این کشور پنداشته می‌شد.

در چنین زمانی که مباحث اقتصادی در ذیل همه امور کلان دیگر قرار گرفته بود، نجلا حبیب‌یار وارد اداره‌ای شد که باید بیلانس تجاری افغانستان را تغییر می‌داد.

شکار فرصت‌ها

اولین‌بار به صورت مجازی نجلا حبیب‌یار را در برنامه آوازهای امید بخش کابل دیدم. زمانی که او هنوز به عنوان رییس اداره توسعه صادارت افغانستان کار می‌کرد. نجلا در آن سخنرانی با اعتماد به نفس خوب برای جمع بزرگی از جوانان افغان از تجربیات گذشته خود گفت و این که چرا باید متفاوت کار کرد، به افغانستان امید داشت و برای شهروندان آن به تناسب توان خود کمک کرد.

با آن که عمر مدیریت خانم جیب‌یار بر بخش صادارت افغانستان کوتاه بود، اما توانست در این اداره، یک دهه تجربه کار خود را دست‌آویز رشد آن قرار دهد و نیز زمینه‌های بهتر کاری را برایش در مراحل بعدی مهیا سازد.

خانم حبیب‌یار می‌گوید که “همیشه از این بابت، نگران آینده کاری‌ام بودم، چون من در رشته‌های مختلف کار کرده بودم و پیشینه کاری مشخصی از یک کار نداشتم. اما وقتی در سال ۲۰۱۲ به عنوان رییس اداره انکشاف صادرات وزارت تجارت و صنایع افغانستان شدم، این تجربه‌های کاری من، هرکدامش مثل یک مکتبی برایم شد که کمک کرد چگونه بهتر کار کنم. همان زمان بود که فهمیدم تجربه که من از کارهای عملی بدست آورده بودم، شاید خیلی بیشتر از آن بود که من در آن بخش‌ها درس می‌خواندم.”

najla3

خانم حبیب‌یار برای اولین‌بار کارش را با یک انجوی داخلی در سال ۲۰۰۳ آغاز کرد

نجلا از سال ۲۰۰۳ میلادی وارد بازار کار در افغانستان شد. او آن زمان دانش‌آموز تازه فارغ بیش نبود که برای مدیریت یک خانواده، آستین بالا زد. شاید بزرگترین ویژگی این دختر افغان به تناسب دختران دیگر شایسته این سرزمین، ورود او به بازار کار بدون داشتن مدارک معتبر آموزش عالی در افغانستان باشد.

خانم حبیب‌یار تا کنون در بیش از ۸ نهاد دولتی و خصوصی از جمله وزارت تجارت و صنایع افغانستان، وزارت مالیه، وزارت مبارزه با مواد مخدر، نهاد افغانستان۱۴۰۰، یو ان دی پی(UNDP)، یو اس ای آی دی (USAID)، بانک جهانی (world bank) و بنیاد خیریه پیمان کار کرده است.

او اولین شغل‌اش را در یک نهاد غیرانتفاعی خصوصی در افغانستان شروع کرد. نجلا در این نهاد کارش با کامپیوتر بود.

نجلا به خبرنامه گفت که “چون من در پاکستان کمی کمپوتر خوانده بودم و کسی در افغانستان آن وقت کمتر کمپوتر می‌فهمید. کارهای بخش کمپوتر را در این نهاد به دوش گرفتم.”

خانم حبیب‌یار تا سال ۲۰۰۵ میلادی در رشته تکنولوژی معلوماتی کار کرد. پس از آن تا سال ۲۰۰۷ در حوزه روابط عمومی در وزارت مبارزه با مواد مخدر فعالیت کرد. او برای دو سال دیگر در بخش مدیریت پروژه‌ها در حوزه خصوصی‌سازی شماری از نهادهای دولتی در برنامه توسعه‌ای ایالات متحده کار کرد.

najla1

نجلا حبیب‌یار از سال ۲۰۰۳ تا کنون تجربه‌ی بیش از یک دهه کار را در اداره‌های دولتی و خصوصی دارد

در سال ۲۰۱۱ وارد نهاد «حرکت» شد؛ مکانی که او روی اصلاحات اقتصادی تمرکز فراوانی نمود. همه این بخش ها سبب شد که او در سال ۲۰۱۲ زمانی که وارد وزارت تجارت گردید، خوب بدرخشد؛ درخششی که مسیر متفاوتی را در زندگی آینده کاری او باز کرد.

اکنون نجلا حبیب‌یار جزء از نخبگان افغان پنداشته می‌شود که در گفتمان‌های سیاسی جوانان تحصیل کرده این کشور به عنوان یک مدیر موفق و دارای بلندپروازی‌های برای افغانستان قلمداد می‌گردد. همین موضوع باعث شد که او یکی از اعضای بنیان‌گذار افغانستان ۱۴۰۰ شود. نهادی که در آغاز خوش درخشید اما با موانعی ساختاری جامعه افغانی نیز روبرو گردید.

جهاد آموزشی

نجلا حبیب‌یار در سال ۱۹۸۴ میلادی در شهر کابل به دنیا آمده است. پدر او از غزنی و مادرش کابلی است. او بخشی از آموزش‌های ابتدایی‌اش را در کابل گذراند و زمانی که پایتخت افغانستان در سال ۱۹۹۵ در آستانه سقوط به دست طالبان بود به پاکستان مهاجر شد. در آن‌جا او تلاش کرد تا آموزش‌های متوسطه و مقطع لیسه خود را تمام کند.

جدی‌ترین زمان زندگی این دختر افغان پس از بازگشت‌اش از پاکستان شروع می‌شود؛ زمانی که او به‌جای تکمیل آموزش‌های عالی وارد دنیای کار می‌گردد و می‌تواند با ظرفیت‌های محدود آموزشی خود، فرصت های متفاوتی از پیشرفت را برایش خلق کند. امری که او را نسبت به بسیاری از دختران دیگر که زمینه‌های عادی آموزشی خود را داشته اند، متمایز می‌کند.

او پنج سالِ تمام نتوانست وارد دانشگاه شود. در سال ۲۰۰۶ میلادی، اما فرصت یافت که وارد بخش شبانه دانشگاه کابل گردد؛ او پس از پنج سال در رشته مدیریت لیسانس خود را از این دانشگاه به‌دست آورد.

خانم جبیب‌یار، پس از یک سال وقفه، وارد مقطع فوق لیسانس در دانشگاه آمریکایی افغانستان شد. او در سال ۲۰۱۳ در رشته مدیریت و بازرگانی آموزش فوق لیسانس‌اش را به پایان رساند.

او در زمینه کار و آموزش‌هایش می‌گوید که ” من به عنوان یک زن راه طولانی و دشواری را طی کرده‌ام که به این‌جا رسیده ام. رسیدن در یک مقام برای زنان افغانستان به جهاد می‌ماند که کار خیلی دشوار است. اما در حال حاضر این زمینه برای پیشرفت زنان هموار شده و زنان می‌توانند با کمی تلاش به هدف‌های خود نایل شوند.”

عکس: استیک فلیکر

حبیب‌یار می‌گوید که کار کردن برای خانم‌ها در افغانستان به یک جهاد می‌ماند. عکس: استیتک فلیکر

مادران تاثیر‌گذار

خانم حبیب‌یار متاثر از مادر و مادر بزرگ اش است. شاید به همین جهت است که او با داشتن الگوی زنانه مسیر متفاوتی را در زندگی شغلی خود نیز برگزیده است. او اکنون معاون تخنیکی در پروژه توسعه رهبری زنان افغان-پروموت است؛ پروژه‌ای که در نوع خود از بزرگترین برنامه‌ها در عرصه برابری جنسیتی در افغانستان می‌باشد. این پروژه ۲۱۶ میلیون دالر می‌باشد که از طرف تتراتیک، یکی از شرکت‌های حامی آژانس بین المللی توسعه‌ای ایالات متحده اجرا می‌شود.

نجلا حبیب‌یار می‌گوید که “بیشترین فرد تاثیر‌گذار در زندگی من، مادر و مادر بزرگم بوده اند. آنان زنانی بوده اند که با وجود که در خانه بوده اند اما مبارزه کرده اند. در مقابل سنت‌شکنی‌ها و هنجارهای موجود جامعه. من امروز اگر کار های خوبی می‌کنم و کسی از من تعریف می‌کند و می‌گویند که من رهبر خوبی بوده ام. این ها را مدیون خانواده‌ام هستم.”

خانم حبیب‌یار اکنون به عنوان یکی از زنانی که آموزش عالی دارد و تجربه بیش از یک دهه و نیم در عرصه‌های مختلف کاری، مسیر فعالیت در عرصه برابری جنسیتی را در افغانستان برگزیده است؛ مسیری که دشوارهای زیادی دارد و در مقابل آن باید از موانع فرهنگی تا سنت‌های اجتماعی و قوانین حاکم سخت‌گیرانه گذر کرد.

najla

نجلا همراه با انوارالحق احدی، وزیر تجارت وقت افغانستان در یک نمایشگاه صنایع دستی

بر اساس گزارش های مختلف به ویژه گزارش افغانستان در سال ۲۰۱۷ دیده بان حقوق بشر، هنوز وضعیت زنان در این کشور شکننده تعریف شده است. قانون منع خشونت علیه زنان که در سال ۲۰۰۹ میلادی تصویب شد، هنوز هوادارانی دارد که می‌خواهند آن را بازبینی کنند.

با آن که دولت افغانستان در سال ۲۰۱۶ پیش‌نویس برنامه‌ای برای اجرای قطعنامه ۱۳۲۵ شورای امنیت در حوزه برنامه ملی زنان، صلح و امنیت را تصویب کرده اما تا هنوز بودجه‌ای را در این راستا اختصاص نداده است. هم‌زمان با این همه روزه گزارش‌های از خشونت علیه زنان از سراسر این کشور وجود دارد که نشان‌دهنده شکنندگی وضعیت زنان افغان می‌باشد.

در چنین شرایطی خانم حبیب‌یار از اعضای کلیدی اجرای بزرگترین برنامه برابری جنسیتی زنان در افغانستان می‌باشد. برنامه‌ای که در راس آن نیز یک زن افغان قرار دارد و امیدها را برای تغییر در زندگی زنان افغان افزایش می‌دهد.

با همه این ها، نجلا می‌گوید که با تمام چالش‌ها برای اهداف‌اش کار کرده است و امیدوار است که بتواند از مجموعه اندوخته‌های خود برای تغییر در افغانستان استفاده کند. او تاکید می‌کند که “من یکی از عادت‌هایم که نمی‌دانم بد است یا خوب، این است که من برای هدفم دیوانه‌وار کار کرده‌ام و هیچ‌وقت هیچ‌چیزی مانع کارم نشده. من در خیلی از ولایت‌های نا امن که حتی مردان در آنجا نمی‌رفت، سفر کردم، مسوولیت ها را به دوش گرفتم که خیلی اشخاص از آن شانه خالی می‌کردند.”

او با توجه به این که در دهه سوم عمر خود قرار دارد، راه طولانی را برای آروزهای بلندی که هر دختر افغان می‌تواند داشته باشد، در پیش دارد؛ راهی که در آینده‌ای باید پیموده شود که شکنندگی و نامعلومی دو شاخص جدی آن در افغانستان کنونی پنداشته می‌شود.

علی اکبر همکار این گزارش بوده است.

Pin on Pinterest۰Share on LinkedIn۰Share on Google+۰Tweet about this on TwitterShare on Facebook۰
افغانستان الگوهای زن تغییر دختر موفق افغان زن افغان شکار فرصت‌ها نجلا حبیب‌یار نماد شجاعت

مطالب مشابه

دیدگاه خودرا بنویسید

ایمیل *
نام *
دیدگاه *
اگر میخواهید عکس تان در کنار نظر تان قرار گیرد لطفا به سایت گراواتار مراجعه کنید