۹ حزب مشهور افغانستان؛ جریان‌هایی که بیش‌تر در زمان جهاد علیه شوروی شکل گرفته اند

۹ حزب مشهور افغانستان؛ جریان‌هایی که بیش‌تر در زمان جهاد علیه شوروی شکل گرفته اند

خبرنگار خبرنامه

محمد رضا جعفری
خبرنگار خبرنامه

۱۲ / دلو ۱۳۹۵ | ۰ دیدگاه

اگرچه پیدایش احزاب سیاسی در افغانستان سابقه طولانی دارد اما بیشترین احزاب این کشور در زمان جهاد علیه نیروهای شوروی ایجاد گردیده است. این احزاب که در کنار یکدیگر و برای بیرون راندن ارتش شوروی می جنگیدند، پس از پیروزی بر شوروی، اکثر آن ها دچار اختلافات داخلی شدند و در برابر یکدیگر قرار گرفتند.

پس از شکل گیری نظام سیاسی جدید در افغانستان و پس از کنفرانس بن، این احزاب به فعالیت های سیاسی روی آورده و در وزارت عدلیه افغانستان به ثبت رسیدند.

بسیاری از احزابی که در گذشته به صورت واحد عمل می کردند، در سال های اخیر تبدیل به شاخه های کوچک تری شده اند که عملا از قدرت و نفوذ شان کاسته است. با این حال یکی از ویژگی های شکل گیری احزاب در افغانستان، خاستگاه های قومی آنهاست. اگرچه در این میان احزاب قدرتمند و با نفوذی وجود دارد اما هیچ یکی از احزاب شکل گرفته را نمی توان حزبی فراگیر، ملی و سراسری دانست.

خبرنامه در این گزارش به تاریخچه فعالیت ۹ حزب سیاسی قدرتمند که از سابقه طولانی تری نسبت به دیگر احزاب برخوردارند پرداخته است.

حزب جمعیت اسلامی

حزب جمعیت اسلامی یکی از احزاب با سابقه و با نفوذ در جامعه افغانستان است. بیشترین هواداران این حزب، افراد وابسته به قوم تاجیک هستند.

برهان الدین ربانی، بنیان‌گذار و رهبر حزب جمعیت اسلامی که توسط طالبان ترور شد

این حزب در سال ۱۳۵۵ خورشیدی تاسیس شد و برهان الدین ربانی رهبری این حزب را برعهده گرفت. او پس از شکست دولت کمونیستی، به عنوان رییس دولت مجاهدین انتخاب شد. اما چگونگی تقسیم قدرت، حزب جمعیت اسلامی را به جنگ با دیگر احزاب همچون حزب اسلامی و حزب وحدت اسلامی کشاند.

پس از سقوط طالبان نیز این حزب یکی از احزاب تاثیر گذار در تصمیم گیری های کلان سیاسی بود. علاوه بر برهان الدین ربانی شخصیت های بانفوذ دیگر این حزب نیز در سمت های مختلف حکومتی قرار داشتند. مارشال فهیم، یونس قانونی، اسماعیل خان، بسم الله محمدی، داکتر عبدالله، احمد ضیا مسعود، عطا محمد نور و برخی دیگر، از جمله افراد قدرتمند این حزب بودند که در حکومت افغانستان حضور داشتند.

ریاست این حزب پس از ترور برهان الدین ربانی در تابستان سال ۱۳۹۰، به پسرش صلاح الدین ربانی سپرده شد. آقای ربانی به صورت رسمی به عنوان شهید صلح افغانستان مسمی شده است.

صلاح الدین ربانی پس از ترور پدرش توسط طالبان ریاست این حزب را به عهده گرفت

این حزب در انتخابات ریاست جمهوری گذشته، از داکتر عبدالله در مقابل محمد اشرف غنی حمایت کرد. اکنون نیز رییس جمهور افغانستان در گفتگوهایش با عطا محمد نور رییس شورای اجرایی حزب جمعیت، به دنبال دادن نقش و قدرت بیشتری به این حزب با نفوذ در افغانستان است.

از میان چهره های تاثیر گذار جمعیت اسلامی بیشتر تمرکز بر عطامحمد نور سرپرست ولایت بلخ می باشد که اکنون به عنوان برجسته ترین شخصیت سیاسی این حزب در سطح سیاست ملی افغانستان قلمداد می شود.

حزب اسلامی

حزب اسلامی نیز یکی از احزاب قدیمی در افغانستان است. این حزب در سال ۱۳۴۸ توسط گلبدین حکمتیار تاسیس گردید. بیشتر حامیان این حزب از قوم پشتون هستند.

حزب اسلامی به رهبری گلبدین حکمتیار از زمان تاسیس تاکنون با تمامی حکومت هایی که قدرت را در دست داشتند جنگیده است. پس از پیروزی مجاهدین نیز که منجر به جنگ های داخلی شد، حزب اسلامی هم در جبهه مقابل برهان الدین ربانی قرار گرفت.

حزب اسلامی در سال ۱۳۴۸ توسط گلبدین حکمتیار تاسیس گردید

با قدرت گرفتن طالبان در افغانستان، حزب اسلامی هم مانند دیگر احزاب سیاسی به جنگ علیه آنها پرداخت. اما با تغییر نظام سیاسی در افغانستان، جنگ این حزب پایان نیافت و در زمان ریاست جمهوری حامد کرزی نیز، به عنوان یک گروه مخالف جنگید. در طول این سال ها، حزب اسلامی با تمامی این دولت ها مذاکرات صلح را هم انجام داد اما هیچ کدام به نتیجه ای نرسید.

سالها تلاش حکومت افغانستان برای رسیدن به صلح با حزب اسلامی به رهبری گلبدین حکمتیار، سرانجام در ماه میزان سال جاری نتیجه داد و به امضای توافق نامه صلحی با محمد اشرف غنی رییس جمهور افغانستان منجر شد. این توافق نامه هنوز در مراحل ابتدایی اجرایی شدن قرار دارد. حکومت افغانستان در تلاش است که با رفع تحریم های سازمان ملل از گلبدین حکمتیار، زمینه ورود او به افغانستان را فراهم کند.

جریان صحبت حکمتیار در روز امضای توافق نامه صلح با حکومت افغانستان

حزب اسلامی نیز اکنون دارای شاخه های متعدد و با نام های مختلف است.

اما حزب اسلامی افغانستان که در سال ۱۳۸۴ به صورت رسمی در وزارت عدلیه افغانستان به ثبت رسیده است، در واقع یکی از شاخه های جدا شده از بدنه ی اصلی این حزب، به رهبری گلبدین حکمتیار است که به فعالیت های سیاسی روی آورده است.

این حزب به رهبری عبدالهادی ارغندیوال وزیر پشین اقتصاد افغانستان در انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۸۸ از حامد کرزی حمایت کرد و در انتخابات بعدی نیز، در کنار داکتر عبدالله رییس اجرایی کنونی این کشور وارد رقابت های انتخاباتی شد.

ahzaab

انجنیر محمد خان معاون اول ریاست اجرایی، به نمایندگی از حزب اسلامی در ساختار حکومت وحدت ملی قرار دارد

انجنیر محمد خان معاون اول ریاست اجرایی، به نمایندگی از حزب اسلامی شاخه ی آقای ارغندیوال در ساختار حکومت وحدت ملی قرار دارد.

 حزب وحدت اسلامی

حزب وحدت اسلامی افغانستان در سال ۱۳۶۸ در بامیان و به رهبری عبدالعلی مزاری تاسیس شد.  این حزب توانست با اتحاد برخی احزاب از قوم هزاره به یکی از احزاب قدرتمند جهادی و تاثیر گذارترین حزب هزاره ها در افغانستان تبدیل شود.

عبدالعلی مزاری با کاریزمای شخصیتی منحصر به فردش این حزب را ایجاد کرد و ادامه داد. او در ماه حوت سال ۱۳۷۳ به اسارت طالبان در آمد و شهید شد. سال گذشته رییس جمهور افغانستان آقای مزاری را شهید وحدت ملی این کشور اعلام داشت.

عبدالعلی مزاری بنیان‌گذار حزب وحدت اسلامی افغانستان

این حزب پس از سال ۲۰۰۱ دچار چندین شاخه شد و برخی شخصیت های با نفوذی که در گذشته زیر نظر آقای مزاری کار می کردند، پس از او اقدام به تاسیس احزاب جداگانه ای نمودند.

حزب وحدت اسلامی افغانستان، به رهبری محمد کریم خلیلی.

حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان به رهبری محمد محقق.

حزب وحدت اسلامی ملت افغانستان به رهبری قربان علی عرفانی که سال گذشته درگذشت.

حزب وحدت ملی اسلامی افغانستان به رهبری محمد اکبری که در این اواخر، به حزب حراست اسلامی افغانستان تغییر نام داده است.

محمد اکبری اکنون سمت نمایندگی مردم در مجلس نمایندگان افغانستان را نیز بر عهده دارد

محمد سرور دانش معاون دوم ریاست جمهوری با حمایت حزب وحدت  به رهبری کریم خلیلی به قدرت رسیده و محمد محقق رهبر حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان نیز، به عنوان معاون دوم ریاست اجرایی در ساختار حکومت وحدت ملی حضور دارد.

پیش از این در طول دوره های حکومت های حامد کرزی، محمد کریم خلیلی به عنوان معاون دوم ریاست جمهوری در ساختار قدرت افغانستان حضور داشته و رهبری حزب وحدت اسلامی را نیز برعهده داشته است.

افغان ملت

حزب افغان ملت در سال ۱۳۴۴ و در زمان ظاهر شاه تاسیس گردید. این حزب با نام حزب سوسیال دموکرات افغانستان نیز شناخته می شود. این حزب در سال ۱۳۸۳ به صورت رسمی در وزارت عدلیه به ثبت رسیده است.

حزب افغان ملت را در زمان پس از سقوط طالبان انورالحق احدی رهبری کرده که به عنوان وزیر مالیه و رییس بانک مرکزی افغانستان نیز کار کرده است.

انورالحق احدی، رئیس حزب افغان ملت

در اساسنامه ی این حزب به حفظ استقلال، تمامیت ارضی، حاکمیت ملی و حقوق زنان تاکید شده است. این حزب همچنین گفته است که خواهان سیستم اداری واحدی در این کشور می باشد و طرح سیستم فدرالی شدن افغانستان را نیز به صورت جدی رد می کنند.

رهبر این حزب در زمان ریاست جمهوری حامد کرزی، به وزارت مالیه رسید. در انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۹۳ نیز، این حزب از محمد اشرف غنی اعلام حمایت کرد.

حزب افغان ملت نیز مانند برخی دیگر از احزاب در سال های اخیر، دچار اختلافات داخلی شده و تعدادی از اعضای آن از شاخه اصلی حزب جدا شده اند.

جنبش ملی

جنبش ملی اسلامی افغانستان در سال ۱۳۷۱ به رهبری عبدالرشید دوستم ایجاد گردید. ترکیب این حزب، بیشتر از قوم ازبک و ترکمن است که در ولایت های شمال افغانستان زندگی می کنند.

جنرال دوستم، رهبر جنبش ملی

آقای دوستم در اولین انتخابات ریاست جمهوری افغانستان با پشتوانه ی حزب جنبش، کاندیدای ریاست جمهوری شد و در جایگاه چهارم قرار گرفت.

این حزب در انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۹۳ نیز، از تیم محمد اشرف غنی که دوستم را به عنوان معاون اول خود انتخاب کرده بود، حمایت کرد.

حرکت اسلامی

این حزب در سال ۱۳۵۸ خورشیدی و با رهبری آیت الله محمد آصف محسنی شکل گرفت. این حزب هم از جمله احزاب اهل تشیع بود که در افغانستان ایجاد شد.

با تغییر نظام در افغانستان پس از طالبان، آقای محسنی از فعالیت های سیاسی این حزب کناره گیری کرد. پس از او در حزب حرکت اسلامی انشعاب صورت گرفت، یکی به رهبری سید محمد علی جاوید و دیگری به رهبری سید حسین انوری ساخته شد.

اکنون نیز و پس از درگذشت آقای انوری، بر سر جانشینی او میان اعضای این حزب اختلافاتی ایجاد شده و به شاخه های مختلف تقسیم گردیده است.

عبدالغنی کاظمی رهبر حزب حرکت اسلامی افغانستان

با آن که آقای جاوید تا مدتی رهبری شاخه حزب حرکت اسلامی را برعهده داشت، اما دیری نگذشت که رهبری این حزب به حاجی عبدالغنی کاظمی رسید. آقای کاظمی از فرماندهان ارشد حرکت اسلامی بود که برای مدت طولانی تا پایان دور دوم ریاست جمهوری حامد کرزی به عنوان دبیرکل هلال احمر افغانستان حضور داشت. او از هزاره های هلمند است و اکنون نیز رهبری این حزب را برعهده دارد.

حرکت اسلامی در انتخابات ریاست جمهوری گذشته دو بار از حامد کرزی اعلام حمایت کرد و در انتخابات سال ۱۳۹۳ نیز، از تیم داکتر عبدالله پشتیبانی نمود.

جبهه ملی نجات افغانستان

جبهه ملی نجات افغانستان، جریانی است که در سال ۱۳۵۷ در پاکستان شکل گرفت. رهبری این جریان سیاسی را صبغت الله مجددی برعهده دارد.

حامد کرزی رییس جمهور پیشین افغانستان نیز، در گذشته یکی از اعضای این حزب به رهبری مجددی بوده است. رهبر جبهه ملی نجات افغانستان، در انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۸۸، از حامد کرزی حمایت کرد و گفت که با استخاره به این نتیجه رسیده است که باید از او حمایت کند.

رییس جمهور قبلی افغانستان نیز از اعضای این حزب بوده است

در انتخابات سال ۱۳۹۳ نیز آقای مجددی و حزبش از محمد اشرف غنی برای رسیدن به مقام ریاست جمهوری اعلام حمایت کرد.

دعوت اسلامی

این جریان سیاسی به رهبری عبدالرب رسول سیاف تشکیل شد. بیشتر اعضای این حزب، از قوم پشتون هستند.

تنظیم دعوت اسلامی یکی از جریان های  اصلی مجاهدین در مبارزه با نیروهای شوروی در افغانستان بود.

این حزب در سال ۱۳۸۴ به صورت رسمی در وزارت عدلیه افغانستان به ثبت رسیده است.

عبدالرب رسول سیاف رهبر جزب دعوت اسلامی می‌باشد

آقای سیاف رهبر این تنظیم، در انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۹۳ شرکت کرد اما موفق به کسب رای چندانی نشد.

محاذ ملی افغانستان

این حزب در سال ۱۳۵۷ توسط پیر سید احمد گیلانی در پاکستان شکل گرفت. پیر سید احمدگیلانی یکی از رهبران مجاهدین بود که در سال های جهاد، این جریان سیاسی را به وجود آورد.

این حزب و طرفدارانش از حامیان حامد کرزی محسوب می شدند و در انتخابات ریاست جمهوری گذشته نیز از محمد اشرف غنی حمایت کردند.

آقای گیلانی که سمت رهبری این حزب را برعهده داشت، هفته‌ی قبل در سن ۸۴ سالگی درگذشت

پیر سید احمد گیلانی رهبر این حزب که در یک سال اخیر ریاست شورای عالی صلح افغانستان را نیز برعهده داشت، یک هفته قبل و در سن ۸۴ سالگی درگذشت.

عبدالله رحمانی همکار این گزارش بوده است.

Pin on Pinterest۰Share on LinkedIn۰Share on Google+۰Tweet about this on TwitterShare on Facebook۰
احزاب در افغانستان احزاب سیاسی افغان ها افغانستان جهاد حامد کرزی حزب اسلامی ربانی

مطالب مشابه

دیدگاه خودرا بنویسید

ایمیل *
نام *
دیدگاه *
اگر میخواهید عکس تان در کنار نظر تان قرار گیرد لطفا به سایت گراواتار مراجعه کنید