بانوان اول افغانستان؛ از ملکه ثریا تا رولا غنی

بانوان اول افغانستان؛ از ملکه ثریا تا رولا غنی

۱۶ / جوزا ۱۳۹۵ | دیدگاه ۱

بانوان اول کشورها، همواره مورد توجه افکار عمومی است. در افغانستان نیز با رشد رسانه های جمعی در طول بیش از یک دهه گذشته، توجه عمومی به رفتار بانوان اول این کشور متمرکز بوده است. این توجه افکار عمومی، سبب شده تا دو بانوی دوره شاهان افغانستان و دو بانوی عصر جمهوری در این کشور پرداخته شود.

آغاز حضور

اولین بانویی که با یاد افغانستان در ذهن خطور می کند ملکه ثریا طرزی، خانم شاه امان الله است. شاهی که استقلال افغانستان را گرفت. ثریا طرزی، دختر محمود طرزی پدر مطبوعات افغانستان است که در ۲۴ نوامبر ۱۸۹۷ در دمشق سوریه متولد شد. ثریا و خانواده اش در زمان حکومت عبدالرحمان خان به هند بریتانوی تبعید شده بودند اما در زمان حبیب الله خان به وطن بازگشتند. ثریا، در سال ۱۹۱۲ میلادی، با شهزاده امان‌الله ازدواج کرد.

ملکه ثریا در کنار امان الله خان در یکی از سفرهای خارج از افغانستان

ملکه ثریا در کنار امان الله خان در یکی از سفرهای اروپایی شاه

ملکه ثریا از سال ۱۹۱۹ تا ۱۹۲۹ بانوی اول افغانستان بود و همچنان اولین زنی بود که در افغانستان کشف حجاب کرد، یعنی اولین زنی بود که چادر از سر برداشت. او به نقش زنان در اجتماع معتقد بود و در این راستا تلاش های فراوانی انجام داد. رساله‌ى “زن اسلام” را نوشت. در تاسیس “ارشادالنسوان” و “انجمن حمایت از نسوان” نقش اساسی داشت. از نوشته های تاریخی او معلوم می‌شود که از جمله اولین زنان پیشگام آزادی در عرصه زنان بوده است. در سفر مشهور غازى امان‌الله به اروپا، او را همراهى می‌کرد. نماینده‌ى مجله “هوهلو” در پاریس بعد از مصاحبه با ملکه ثریا نوشت”من با خیلى از ملکه‌ها و زنان درجه اول مقامات مصاحبه کرده‌ام ولى کمتر زنى را به متانت و تیزهوشی و معلومات ملکه‌ى افغانستان دیده‌ام. از این ملاقات مرا یقین حاصل شد، محیط افغانستان که چنین ملکه‌اى می‌پروراند، مستعد و همدوش با ممالک مترقى دنیا می‌باشد.

سرانجام، ملکه ثریا در ۲۰ اپریل ۱۹۶۸ در سن هفتاد سالگی در رم ایتالیا درگذشت.

فعال اجتماعی

ملکه حمیرا دومین بانوی اول افغانستان است که بیشترین توجه افکار عمومی را به خود جلب کرده بود. او همسر محمد ظاهر شاه، آخرین پادشاه افغانستان بود؛ ظاهر شاه را بیشتر با دهه دموکراسی و روش های نرم حکومت داری اش می شناسند. ملکه حمیرا در سال ۱۹۱۶ به دنیا آمد و در ۱۹۳۱ با شاه سابق افغانستان ازدواج کرد. او دختر سردار احمد شاه خان و از خاندان سلطنتی افغانستان بود. حاصل ازدواج او با محمد ظاهر شاه دو دختر و شش پسر بود. در بسیاری از سفرهای خارجی با محمد ظاهر شاه همراه بود.

تصویری از ملکه حمیرا

تصویری از ملکه حمیرا

خانم حمیرا در عرصه‌های اجتماعی و آموزشی در افغانستان فعالیت داشت و از مسئولان نهاد «د میرمنو تولنه» (جمعیت‌زنان) از نهادهای دفاع از حقوق زن بود.. او در فعالیت‌های داوطلبانه از جمله جمعیت صلیب سرخ سهم داشت. ملکه حمیرا از سال ۱۹۳۱ تا سال ۱۹۷۳ ملکه افغانستان بود. وی در ۲۶ جنوری ۲۰۰۲ در رم در سن ۸۶ سالگی درگذشت.

نگاه محافظه کارانه

زینت قریشی خانم حامد کرزی اولین بانوی اول افغانستان بعد از سقوط رژیم طالبان بود. او متولد سال ۱۹۷۰ در ولایت قندهار است. در رشته قابلگی در دانشگاه کابل تحصیل کرده و به مدت شش سال در یک بیمارستان در پاکستان کار کرده است. زینت قریشی در سال ۱۹۹۹ با حامد کرزی ازدواج کرد. حاصل ازداوج او با حامد کرزی ریس جمهور پیشین افغانستان دو دختر و یک پسر به نام های ملالی، مروه و میرویس است. زینت قریشی که به عنوان بانوی اول از سال ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۴ بود، فعالیت سیاسی چشم گیری نداشته است. او در عین حال در انظار عمومی به ندرت به چشم می خورد. با آن که دوره حامد کرزی آغاز عصر دموکراسی سازی افغانستان پس از سه دهه جنگ پنداشته می شود، اما خانم زینت قریشی در این دوره کمترین فعالیت ها برای افکار عمومی را در کنار رییس جمهور پیشین افغانستان انجام می‌داد.  او حتی به عنوان یک بانوی تاثیر گذار بعد از سقوط رژیم طالبان برای ارتقا جایگاه زنان در عرصه های گوناگون اجتماعی، حقوق زنان و بهداشت خانواده هیچ گونه فعالیت ویژه انجام نداده است.

زینت کرزی، خانم حامد کرزی رییس جمهور سابق افغانستان

زینت کرزی، خانم حامد کرزی رییس جمهور سابق افغانستان

بانو قریشی کم تر در مجالس اجتماعی شرکت کرده است و به این منظور عکس های زیادی از او منتشر نشده است. تنها دو عکسی از دیدار او با همسران رییس جمهور ایران و امریکا  را می توان یافت. بانو قریشی در یک مصاحبه با بی بی سی گفته است که او به دلیل این که نقش فعالیت بانوان بعد از دوره طالبان کم رنگ است و هنوز این فرهنگ در بین جامعه نیست، نمی خواهد زیاد در اجتماع حضور یابد و رسانه ای شود. زینت قریشی به این باور بوده که تا حدودی به عنوان بانوی اول افغانستان ایفای وظیفه کرده است اما نمی خواسته فعالیت هایش رسانه‌ای شود.

حضور پررنگ

رولا غنی دومین بانوی اول افغانستان، پس از سقوط طالبان است که بر خلاف زینت کرزی، حضور فعال در اجتماع دارد.

رولا غنی همسر محمد اشرف غنی رییس جمهوری افغانستان است. او متولد لبنان است، شهروندی افغانستان، آمریکا و لبنان را دارد. بانو غنی تحصیلات عالی خود را در دانشگاه ساینسس پو فرانسه و ماستری خود را در رشته مطالعات سیاسی از دانشگاه امریکایی بیروت و ماستری دوم را در رشته ژورنالیزم از دانشگاه کلمبیا در نیویورک بدست آورده است. آشنایی او با محمد اشرف غنی به چهل سال قبل می رسد، زمانی که این دو در دانشگاه آمریکایی بیروت درس می خواندند.

او مدت چهل سال است که با اشرف غنی ازدواج کرده است و در اولین سال های ازداواج خود به افغانستان سفر کرده و از بیشتر نقاط آن دیدن کرده است. رولا غنی به زبان های انگلیسی، فرانسوی، عربی، فارسی و پشتو می تواند صحبت کند.

او نخستین بار در روز جهانی زن در اوج مبارزات انتخابات ریاست جمهوری در انظار عمومی ظاهر شد و به زبان فارسی سخنرانی کرد. حاصل ازدواج او با محمد اشرف یک دختر به نام مریم و یک پسر به نام طارق است. اشرف غنی از او برای بار اول در مراسم تحلیف خود به اسم بی بی گل یاد کرد.

او از ۲۹ سپتمبر ۲۰۱۴ تاحال بانوی اول افغانستان است. رولا غنی در زمره فعال ترین بانوان اول افغانستان در حوزه های زنان، حقوق شهروندی و اجتماعی پنداشته می شود.

این بانوی اول افغانستان با ظاهر محجب و لباس های معمول افغانستان در انظار عمومی حضور دارد.

بی بی گل، بانوی نخست افغانستان

بی بی گل، بانوی نخست افغانستان

بانو غنی، در سال ۲۰۱۵ در زمره یک صد شخصیت تاثیر گذار مجله تایمز قرار گرفت و سخنرانی های متعددی در آمریکا داشته است. خانم غنی در یکی از آخرین سخنرانی های خود در آمریکا در شورای آتلانتیک نهادی تحقیقی که در محافل دموکرات واشنتگن تاثیر گذاری بالای دارد، از حکومت وحدت ملی افغانستان دفاع کرد و تصویر ارائه شده از افغانستان در غرب را به چالش کشید.

او در مصاحبه ای با العربیه گفته است که در سیاست افغانستان مداخله نخواهد کرد و همچنان گفته است که زنان افغان در تاریخ سیاسی این کشور نقش ارزنده‌ای داشته اند و حالا نیز سهم فعال خواهند گرفت.

رولا غنی یک دفتر رسمی از خود دارد و در بخش‌های اجتماعی و انکشاف زنان و اطفال کار می‌کند. در ویب سایت رسمی او نوشته شده است که بانو غنی برای ترویج محیط مثبت، کار خواهد نمود که در آن هر شهروند افغانستان بتواند با توانایی خویش در توسعه کشور سهم فعال داشته باشد.

نقش سازنده

با توجه به آن که در طول یک صد سال گذشته، مجموعه‌ای بانوان افغانستان از جمله چهاربانوی این گزارش در فضای بسته اجتماعی این کشور فعال بوده اند، امیدها نسبت به حضور آینده پررنگ تر بانوان اول افغانستان در فضای اجتماعی و سیاسی این کشور بیشتر شده است.

با این حال، تا کنون بسیاری از سیاست مداران افغان به دلایل متعدد از جمله ساختار سنتی جامعه، نتوانسته اند در کنار زنان خود، نقش جدی را برای زنان سیاسی این خانواده ها قایل شوند.

 

Pin on Pinterest۰Share on LinkedIn۰Share on Google+۰Tweet about this on TwitterShare on Facebook۰
افغانستان بانوان نخست افغانستان بی بی گل خبرنامه رولا غنی زینت کرزی ملکه ثریا ملکه حمیرا

مطالب مشابه

۱ comment

  • جميله

    با سلام
    تحقیق خوبی میتوانست باشد ولی نامکمل و معیوب است. نمیدانم از میان خانم های اول کشور یک تعداد دستچین شده اند یا که تحقیق خود تنها بر این چهره ها تکیه نموده. بدین جهت من آنرا معیوب خواندم زیرا نا مکمل است و شامل تمام زنانی که نا خواسته بر این کرسی تکیه زدند، نمیشود. قضاوت در مورد شخصیت زنانی صوردت میگیرد که بر اساس علاقمندی و تشبث شوهرا نشان در این کرسی ها تکیه زده اند و نه بر اساس علایق خود و هیچگاه نیز کسی از آنان نپرسیده که میخواهند در این مقام مسوول و جوابگوی بسیاری از مسایل قرار گیرند یاخیر؟ و در حین حال بسیاری از حقایق در مورد این خانم ها انعکاس نیافته است. مثلن از خانم ثریا خیلی بنام فعال اجتماعی یادهانی میگردد در حالیکه این خانم در آخرین مصاحبه شان با ناخشنودی از جریانهای افغانستان یادآوری مینمایند.


  • دیدگاه خودرا بنویسید

    ایمیل *
    نام *
    دیدگاه *
    اگر میخواهید عکس تان در کنار نظر تان قرار گیرد لطفا به سایت گراواتار مراجعه کنید